Συνοπτικά: Αυτό που καταφέρνει κανείς στην κλινική, όπως να περπατήσει πιο γρήγορα σε μια δοκιμασία, και το πόσο κινείται στην καθημερινότητα είναι δύο ξεχωριστά μεγέθη. Γι’ αυτό μετράμε και τα δύο. Στους ηλικιωμένους, η άσκηση μειώνει τον ρυθμό πτώσεων κατά περίπου 23% (Sherrington, 2020).
Πολλοί άνθρωποι μας λένε το ίδιο: «στη φυσικοθεραπεία τα πάω καλά, στο σπίτι δεν το κάνω». Είναι κάτι απολύτως φυσιολογικό. Η κλινική έχει καθοδήγηση και ασφάλεια, ενώ η καθημερινότητα έχει κούραση, πρόγραμμα και, συχνά, δισταγμό. Η καλή είδηση είναι ότι και τα δύο μπορούν να μετρηθούν και να βελτιωθούν, με στόχους που βάζουμε μαζί.
Ικανότητα και καθημερινή συμμετοχή: δύο διαφορετικά πράγματα
Η ικανότητα είναι τι μπορείτε να κάνετε όταν σας το ζητήσουμε, σε ελεγχόμενες συνθήκες: να σηκωθείτε από την καρέκλα, να περπατήσετε σε ευθεία, να σταθείτε σε στενή βάση. Η καθημερινή συμμετοχή είναι τι κάνετε πράγματι: πόσο περπατάτε, πόσες σκάλες ανεβαίνετε, αν βγαίνετε έξω, πόσο άνετα συμμετέχετε σε δραστηριότητες. Μπορεί κάποιος να έχει καλή ικανότητα και χαμηλή συμμετοχή (και το αντίστροφο), και η φυσικοθεραπεία χρειάζεται να κοιτά και τις δύο πλευρές.
Τι μετράμε στη λειτουργική αξιολόγηση (βάδιση, σήκωμα από καρέκλα, ισορροπία)
Στην πρώτη επίσκεψη ξεκινάμε από το ιστορικό και από απλές, επαναλήψιμες δοκιμασίες: πώς περπατάτε και με ποια ταχύτητα, πώς σηκώνεστε από την καρέκλα και πόσες φορές με τη δική σας δύναμη, πώς στέκεστε με τα πόδια πιο κοντά ή σε ημι-διαδοχική θέση, πώς αλλάζετε κατεύθυνση. Προσθέτουμε αυτά που σας απασχολούν: φόβο πτώσης, πόνο, κούραση, σκάλες, ψώνια, δουλειές του σπιτιού. Οι μετρήσεις αυτές γίνονται ο «χάρτης» σας και ξανακάνονται σε τακτά διαστήματα. Έτσι η πρόοδος φαίνεται καθαρά σε αριθμούς και στη ζωή σας. Διαβάστε περισσότερα για τη σημασία της αξιολόγησης.
Βήματα και δραστηριότητα στην καθημερινότητα: τι δείχνουν
Ένας μετρητής βημάτων, σε ρολόι ή κινητό, δείχνει πόσο κινείστε μέσα στη μέρα. Είναι χρήσιμος ως ημερολόγιο και ως κίνητρο: βλέπετε τον μέσο όρο σας, τις καλές και τις δύσκολες μέρες, και βάζετε μικρούς, ρεαλιστικούς στόχους. Ο κατάλληλος αριθμός είναι προσωπικός. Ξεκινάμε από τον δικό σας μέσο όρο και τον αυξάνουμε σταδιακά, ανάλογα με την ανοχή, την υγεία και τον στόχο σας.
Ο αριθμός βημάτων δείχνει τη δραστηριότητα, ενώ την ισορροπία, τη δύναμη και την ασφάλεια στη βάδιση τις δείχνει η λειτουργική αξιολόγηση. Δείχνει τη συνήθεια, και η συνήθεια είναι ακριβώς αυτό που θέλουμε να χτίσουμε.
Πώς δουλεύουμε στο Human Kinetics: μέτρηση, στόχος, επανέλεγχος, αυτονομία
Η φυσικοθεραπεία στο Human Kinetics ακολουθεί μια απλή λογική: αξιολόγηση της λειτουργίας σας, στόχος που έχει νόημα για εσάς (π.χ. να ανεβαίνετε τις σκάλες με σιγουριά, να περπατάτε τον γύρο της γειτονιάς), στοχευμένη παρέμβαση, επανέλεγχος με τις ίδιες δοκιμασίες, και στη συνέχεια ενεργητική επανεκπαίδευση και φόρτιση, ώστε να γίνεστε όσο πιο αυτόνομοι γίνεται.
Για την ισορροπία και την πρόληψη πτώσεων, το κέντρο είναι η ενεργητική άσκηση, προσαρμοσμένη σε εσάς και σε δυσκολία που αυξάνεται σταδιακά. Όπου βοηθά, χρησιμοποιούμε και σύστημα αισθητικοκινητικής επανεκπαίδευσης, διαδραστικής ισορροπίας και οπτικής ανατροφοδότησης, για να δείτε και να διορθώσετε τη στάση και τη μεταφορά βάρους σας. Η επιλογή εργαλείου εξαρτάται πάντα από το τι δείχνει η αξιολόγηση και από το τι ξαναελέγχουμε. Ένα πρόγραμμα για το σπίτι, μικρό και σαφές, γεφυρώνει την κλινική με την καθημερινότητα, π.χ. το πρόγραμμα ασκήσεων Otago όπου ταιριάζει, ή ασκήσεις στο σπίτι. Για την ευρύτερη προσέγγιση δείτε την φυσικοθεραπεία στην τρίτη ηλικία και την πρόληψη πτώσεων.
Πώς γίνεται η φυσικοθεραπεία συνήθεια: στόχοι, κίνητρα, μικρές προκλήσεις
Αυτό που μένει στην καθημερινότητα είναι αυτό που χωρά στη ρουτίνα. Γι’ αυτό σχεδιάζουμε ασκήσεις μικρές, συγκεκριμένες και συνδεδεμένες με κάτι που ήδη κάνετε (π.χ. ισορροπία στη στάση ενώ βράζει ο καφές). Λίγα λεπτά κάθε μέρα αξίζουν περισσότερο από μια μεγάλη προσπάθεια που σταματά. Μπορεί να βοηθά η στήριξη από την οικογένεια, ένας χώρος που νιώθετε άνετα και ένα απλό ημερολόγιο προόδου.
Μικρές προκλήσεις
Κάθε μικρή πρόκληση που κατακτάτε, όπως ένα επιπλέον λεπτό βάδισης ή μια σκάλα παραπάνω, χτίζει αυτοπεποίθηση και δείχνει ότι το σώμα σας ανταποκρίνεται. Βάζουμε στόχους ρεαλιστικούς, εφικτούς και μετρήσιμους και τους αναθεωρούμε μαζί στον επανέλεγχο. Αν μια μέρα δυσκολέψει, η πρόοδος μένει: μαθαίνουμε τι έκανε δύσκολη τη μέρα (κούραση, χρόνος, φόβος) και προσαρμόζουμε το πρόγραμμα.
Επιβραβεύσεις και κίνητρα
Το κίνητρο μεγαλώνει όταν η πρόοδος φαίνεται. Σημειώστε τα ορόσημά σας (π.χ. μια διαδρομή που πριν σας κούραζε) και επιβραβεύστε τον εαυτό σας με κάτι που σας αρέσει: μια βόλτα με παρέα, μια εκδρομή, μια βραδιά ταινίας. Επιλέξτε τις στιγμές της ημέρας που νιώθετε πιο δραστήριοι και κλείστε εκεί τις ασκήσεις σας.
Στη Human Kinetics η ισορροπία δουλεύεται με κινησιοθεραπεία (δύναμη, βάδιση, αλλαγές κατεύθυνσης) και με νευρογνωστικά στοιχεία στο σύστημα αισθητικοκινητικής επανεκπαίδευσης, διαδραστικής ισορροπίας και οπτικής ανατροφοδότησης, όπου η άσκηση ζητά ταυτόχρονα προσοχή και αντίδραση. Όπου ταιριάζει, η εστιασμένη νευρομυϊκή δόνηση (ViSS) μπορεί να προστεθεί ως διερευνητικό βοήθημα πριν από την άσκηση, με επανέλεγχο του ίδιου ευρήματος. Όταν υπάρχει ζάλη ή ίλιγγος, η αξιολόγηση γίνεται στο πλαίσιο της αιθουσαίας φυσικοθεραπείας. Ξεκινήστε με μια πρώτη επίσκεψη.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσα βήματα την ημέρα πρέπει να κάνω;
Ο αριθμός είναι προσωπικός. Ξεκινάμε από τον δικό σας μέσο όρο και τον αυξάνουμε σταδιακά, ανάλογα με την ανοχή και τον στόχο σας.
Γιατί στην κλινική τα καταφέρνω και στο σπίτι όχι;
Στην κλινική υπάρχει καθοδήγηση και ασφαλές περιβάλλον. Στο σπίτι μετράνε η κούραση, ο χρόνος και η διάθεση. Γι’ αυτό σχεδιάζουμε ασκήσεις που χωρούν στην καθημερινότητά σας.
Βοηθά ένα ρολόι ή μια εφαρμογή που μετρά βήματα;
Μπορεί να βοηθήσει ως μέτρηση και κίνητρο, δίπλα στη λειτουργική αξιολόγηση.
Θέλετε να δούμε μαζί τι μπορείτε να κάνετε σήμερα και τι θέλετε να κάνετε σε λίγους μήνες; Ξεκινήστε με την αξιολόγηση στην πρώτη επίσκεψη ή καλέστε στο 210 614 9269.
Πηγές: Sherrington C, et al. 2020, PMID 33239019 (άσκηση και πρόληψη πτώσεων σε άτομα 65+).
Βιβλιογραφία ελέγχθηκε: Οκτώβριος 2026 · Σουζάνα Λουκογιαννάκη
