Όταν υπάρχει επίμονος πυελικός πόνος
Πόνος ή ενόχληση χαμηλά στην κοιλιά, στη λεκάνη, στη μέση ή στον κόκκυγα μπορεί να περιορίζει το κάθισμα, το περπάτημα, την άσκηση ή άλλες καθημερινές δραστηριότητες.
Ο πυελικός πόνος δεν έχει μία μόνο αιτία. Μπορεί να σχετίζεται με γυναικολογικούς, ουρολογικούς, γαστρεντερικούς, νευρολογικούς ή μυοσκελετικούς παράγοντες.
Η φυσικοθεραπευτική αξιολόγηση εξετάζει ποιο μέρος της λειτουργικής δυσκολίας μπορεί να υποστηριχθεί μέσα από την αποκατάσταση.
Όταν υπάρχει πόνος στη σεξουαλική επαφή
Ο πόνος κατά ή μετά τη σεξουαλική επαφή χρειάζεται προσεκτική διερεύνηση.
Όταν έχει προηγηθεί η κατάλληλη ιατρική εκτίμηση, εξετάζεται αν συνυπάρχουν μυοσκελετικοί παράγοντες, αυξημένη μυϊκή τάση ή δυσκολία στη χαλάρωση και στον συντονισμό της περιοχής.
Ο στόχος δεν είναι απλώς η «ενδυνάμωση» του πυελικού εδάφους. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται πρώτα καλύτερη χαλάρωση, αναπνοή και έλεγχος της κίνησης.
Όταν υπάρχει υπερτονικό πυελικό έδαφος
Το πυελικό έδαφος χρειάζεται να μπορεί τόσο να συσπάται όσο και να χαλαρώνει.
Σε ορισμένες γυναίκες οι μύες της περιοχής παραμένουν σε αυξημένη τάση ή δυσκολεύονται να χαλαρώσουν και αυτό μπορεί να συνυπάρχει με πόνο, δυσφορία ή άλλα λειτουργικά συμπτώματα.
Γι’ αυτό δεν ξεκινούν όλες οι περιπτώσεις με ασκήσεις ενδυνάμωσης. Η επιλογή των ασκήσεων εξαρτάται από την αξιολόγηση και την ανταπόκριση.
Όταν υπάρχουν διαρροές ούρων
Στην ακράτεια προσπάθειας μπορεί να εμφανίζονται διαρροές κατά τον βήχα, το φτέρνισμα, το τρέξιμο, τα άλματα ή άλλες δραστηριότητες.
Η εκπαίδευση των μυών του πυελικού εδάφους αποτελεί βασική συντηρητική παρέμβαση για τις γυναίκες με ακράτεια ούρων και έχει ισχυρότερη τεκμηρίωση από πολλές πρόσθετες τεχνικές.
Το πρόγραμμα δεν είναι ίδιο για όλες. Αξιολογούνται τα συμπτώματα, οι απαιτήσεις της καθημερινότητας και η ικανότητα σωστής σύσπασης, χαλάρωσης και συντονισμού.
Μετά από τοκετό ή καισαρική
Μετά τον τοκετό μπορεί να υπάρχουν αλλαγές στη δύναμη, στην αντοχή, στο πυελικό έδαφος ή στην ανοχή στην άσκηση.
Μετά από καισαρική μπορεί επίσης να παραμένει ευαισθησία ή λειτουργικός περιορισμός γύρω από μια επουλωμένη ουλή.
Η έναρξη της αποκατάστασης και η επιλογή των παρεμβάσεων προσαρμόζονται στην επούλωση, στα συμπτώματα και στις οδηγίες της ιατρικής ομάδας.
Μετά από γυναικολογική επέμβαση
Μετά από μια χειρουργική επέμβαση μπορεί να χρειάζεται σταδιακή επάνοδος στην κίνηση, στην άσκηση και στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.
Όταν υπάρχει επουλωμένη ουλή, αξιολογούνται η κινητικότητα, η ευαισθησία και το πώς επηρεάζουν τη λειτουργία.
Οι μετεγχειρητικές οδηγίες και τυχόν περιορισμοί του θεράποντος ιατρού αποτελούν μέρος του σχεδιασμού.
Ενδομητρίωση και πυελικός πόνος
Η ενδομητρίωση είναι γυναικολογική πάθηση και η διάγνωση, η ιατρική παρακολούθηση και η θεραπεία της παραμένουν στην ευθύνη του γυναικολόγου.
Η φυσικοθεραπεία δεν θεραπεύει την ενδομητρίωση.
Μπορεί όμως να έχει συμπληρωματικό ρόλο όταν συνυπάρχουν:
περιορισμός της κίνησης,
μυϊκή ευαισθησία,
δυσκολία στη χαλάρωση,
περιορισμός της άσκησης ή άλλων δραστηριοτήτων,
επίμονος πυελικός πόνος.
Έχει θέση ο βελονισμός;
Υπάρχουν κλινικές μελέτες και συστηματικές ανασκοπήσεις που δείχνουν πιθανό όφελος του βελονισμού στον πόνο που σχετίζεται με ενδομητρίωση. Ωστόσο, η ποιότητα και η μεθοδολογία των διαθέσιμων μελετών παρουσιάζουν περιορισμούς, επομένως τα αποτελέσματα χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία.
Στο Human Kinetics ο βελονισμός μπορεί να συζητηθεί ως συμπληρωματική επιλογή διαχείρισης του πόνου, όχι ως θεραπεία της ενδομητρίωσης.
Η διαθέσιμη έρευνα αφορά διαφορετικά πρωτόκολλα βελονισμού και δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ειδικής αποτελεσματικότητας του KMS.
Πόνος περιόδου
Ο έντονος ή επίμονος πόνος περιόδου χρειάζεται την κατάλληλη ιατρική διερεύνηση, ιδιαίτερα όταν είναι νέος, μεταβάλλεται σημαντικά ή επηρεάζει έντονα την καθημερινότητα.
Για την πρωτοπαθή δυσμηνόρροια, η έρευνα γύρω από τον βελονισμό και συναφείς τεχνικές έχει καταγράψει ενδείξεις μείωσης του πόνου. Ωστόσο, πολλές από τις διαθέσιμες μελέτες έχουν μεθοδολογικούς περιορισμούς και η ποιότητα της τεκμηρίωσης δεν είναι ομοιόμορφη.
Γι’ αυτό ο βελονισμός μπορεί να συζητηθεί ως συμπληρωματική επιλογή σε κατάλληλες περιπτώσεις, χωρίς να υποκαθιστά τη γυναικολογική διερεύνηση όταν αυτή χρειάζεται.
Περιεμμηνόπαυση και εμμηνόπαυση
Η εμμηνόπαυση δεν είναι πάθηση που «θεραπεύεται» με φυσικοθεραπεία ή βελονισμό.
Κατά την περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση, όμως, μπορεί να συνυπάρχουν αλλαγές που επηρεάζουν τη μυοσκελετική και πυελική λειτουργία.
Η φυσικοθεραπευτική φροντίδα μπορεί να επικεντρωθεί σε συγκεκριμένα προβλήματα όπως:
μειωμένη δύναμη ή φυσική κατάσταση,
δυσκολία στην άσκηση,
μυοσκελετικό πόνο,
ισορροπία,
συμπτώματα του πυελικού εδάφους,
ακράτεια,
επάνοδο ή διατήρηση της σωματικής δραστηριότητας.
Ο στόχος είναι η λειτουργία και η διατήρηση της σωματικής ικανότητας, όχι η «ρύθμιση των ορμονών».
Τι ισχύει για τον βελονισμό στην εμμηνόπαυση;
Δεν παρουσιάζουμε τον βελονισμό ως θεραπεία της εμμηνόπαυσης ή ως μέθοδο ορμονικής ρύθμισης.
Για συμπτώματα όπως οι εξάψεις υπάρχουν μελέτες για τον βελονισμό, αλλά αυτό δεν αποτελεί επαρκή βάση για να προσφέρεται στο Human Kinetics ως κύρια θεραπεία των αγγειοκινητικών συμπτωμάτων.
Όταν μια γυναίκα χρειάζεται αντιμετώπιση συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, όπως έντονες εξάψεις ή άλλα συστηματικά συμπτώματα, η κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση παραμένει σημαντική.
Η πρώτη επίσκεψη
Χρόνος για τη δική σας ιστορία
Η αξιολόγηση ξεκινά με συζήτηση.
Μπορεί να σας ρωτήσουμε:
Πότε ξεκίνησαν τα συμπτώματα;
Συνδέονται με τον κύκλο;
Επηρεάζονται από το κάθισμα, την άσκηση ή τη σεξουαλική επαφή;
Προηγήθηκε εγκυμοσύνη, τοκετός ή επέμβαση;
Τι έχει ήδη διερευνηθεί;
Τι περιορίζει περισσότερο την καθημερινότητά σας;
Τι θα θέλατε να μπορείτε να κάνετε με μεγαλύτερη άνεση;
Μπορείτε να περιγράψετε όσα σας απασχολούν με τον τρόπο που σας είναι πιο άνετος.
Εξηγούμε γιατί ζητάμε κάθε πληροφορία και πώς σχετίζεται με την αξιολόγηση.
Κλινική αξιολόγηση και λειτουργικοί στόχοι
Η κλινική αξιολόγηση βασίζεται στο ιστορικό, στην εξέταση της κίνησης, στις λειτουργικές δοκιμασίες και στην ψηλάφηση.
Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να εξεταστούν:
η κίνηση της μέσης και των ισχίων,
η αναπνοή,
η ισορροπία,
η δύναμη,
το εύρος κίνησης,
οι θέσεις ή οι δραστηριότητες που προκαλούν δυσκολία,
η ευαισθησία σχετικών μυοσκελετικών περιοχών.
Οι ιατρικές γνωματεύσεις και οι οδηγίες παρακολούθησης συνεκτιμώνται με τα κλινικά ευρήματα.
Αν απαιτείται ειδικότερη εξέταση που δεν πραγματοποιείται στο Human Kinetics, συζητάμε την κατάλληλη παραπομπή.
Ενημέρωση και συναίνεση
Πριν από κάθε εξέταση ή εφαρμογή εξηγούμε:
τι προτείνεται,
σε ποια περιοχή,
για ποιον λόγο.
Μπορείτε οποιαδήποτε στιγμή να ζητήσετε περισσότερες πληροφορίες, προσαρμογή ή διακοπή ενός βήματος.
Η συναίνεση αποτελεί μέρος της διαδικασίας και όχι απλώς μια τυπική διαδικασία πριν από τη θεραπεία.
Την κλινική ευθύνη της αξιολόγησης, του θεραπευτικού σχεδιασμού και του επανελέγχου έχει η Σουζάνα Λουκογιαννάκη, φυσικοθεραπεύτρια και επιστημονική υπεύθυνη του Human Kinetics.
[Γνωρίστε τη Σουζάνα Λουκογιαννάκη →]
Η μέθοδος Human Kinetics
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ → ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ → ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ → ΦΟΡΤΙΣΗ → ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ — Η εικόνα και οι προτεραιότητές σας
Συνδέουμε το ιστορικό με τα κλινικά ευρήματα και επιλέγουμε έναν στόχο που έχει νόημα για εσάς.
Μπορεί να είναι:
πιο άνετο κάθισμα,
περπάτημα,
σεξουαλική επαφή χωρίς τον ίδιο περιορισμό,
επιστροφή στην άσκηση,
καλύτερος έλεγχος κατά το τρέξιμο ή τον βήχα,
μεγαλύτερη άνεση στις καθημερινές δραστηριότητες.
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ — Άνεση και ανοχή στην κίνηση
Οι παρεμβάσεις επιλέγονται ανάλογα με την ευαισθησία, τα ευρήματα και τον θεραπευτικό στόχο.
Η ένταση και η διάρκεια προσαρμόζονται στην ανταπόκρισή σας.
ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ — Αναπνοή, κίνηση και συντονισμός
Χρησιμοποιούνται επιλεγμένες ασκήσεις κινητικότητας, αναπνοής, χαλάρωσης, ελέγχου και συντονισμού.
Το πυελικό έδαφος δεν χρειάζεται μόνο δύναμη. Χρειάζεται να μπορεί να ενεργοποιείται, να χαλαρώνει και να συνεργάζεται με την υπόλοιπη κίνηση.
ΦΟΡΤΙΣΗ — Επιστροφή στις απαιτήσεις της ημέρας
Η δραστηριότητα αυξάνεται σταδιακά ανάλογα με τον στόχο.
Μπορεί να αφορά:
εργασία,
περπάτημα,
μεταφορά αντικειμένων,
φροντίδα παιδιού,
γυμναστική,
τρέξιμο ή άθληση.
ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ — Τι μπορείτε να κάνετε μόνη σας
Στόχος είναι ό,τι κερδίζεται μέσα στη συνεδρία να μεταφέρεται σταδιακά στην καθημερινότητα.
Το πρόγραμμα στο σπίτι μπορεί να περιλαμβάνει επιλεγμένες ασκήσεις, προσαρμογές της δραστηριότητας και σαφείς οδηγίες για το πότε χρειάζεται επανεκτίμηση.
[Γνωρίστε τη μέθοδο Human Kinetics →]
Ποιες παρεμβάσεις μπορεί να ενταχθούν στο πλάνο;
Κινησιοθεραπεία και θεραπευτική άσκηση
Κίνηση, αναπνοή, συντονισμός και προοδευτική φόρτιση προσαρμόζονται στα ευρήματα και στους λειτουργικούς στόχους.
[Περισσότερα για την κινησιοθεραπεία →]
Βελονισμός KMS
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά για τη διαχείριση επιλεγμένων συμπτωμάτων όταν υπάρχει κατάλληλη ένδειξη.
Στο KMS χρησιμοποιούνται η ψηλάφηση και ο επανέλεγχος ως μέρος της κλινικής διαδικασίας. Η μεταβολή της ευαισθησίας ή της τάσης στην ψηλάφηση συνεκτιμάται με τα υπόλοιπα κλινικά και λειτουργικά ευρήματα.
Η γενική βιβλιογραφία για τον βελονισμό δεν αποτελεί από μόνη της τεκμηρίωση ειδικής αποτελεσματικότητας του KMS.
[Περισσότερα για τον βελονισμό KMS →]
HumanTecar & Hydra Fascia
Μπορούν να εξεταστούν σε επιλεγμένες εφαρμογές μαλακών ιστών, ανάλογα με την κλινική εικόνα, την επούλωση, τις αντενδείξεις και τις οδηγίες του εξοπλισμού.
[Περισσότερα για HumanTecar & Hydra Fascia →]
ViSS και SCENAR
Χρησιμοποιούνται μόνο όταν εξυπηρετούν συγκεκριμένο θεραπευτικό στόχο.
Η παρουσία μιας τεχνολογίας στο κέντρο δεν σημαίνει ότι είναι κατάλληλη για κάθε γυναίκα ή κάθε πυελικό σύμπτωμα.
Τι παρακολουθούμε στην πορεία;
Δεν αξιολογούμε μόνο τι αλλάζει μέσα στη συνεδρία.
Παρακολουθούμε:
πότε εμφανίζεται η ενόχληση,
πόσο περιορίζει τη δραστηριότητα,
τι συμβαίνει στην καθημερινότητα ανάμεσα στις συνεδρίες,
αν αλλάζει η ανοχή στην άσκηση,
αν βελτιώνεται ο λειτουργικός στόχος που έχουμε συμφωνήσει.
Στις πρώτες συνεδρίες γίνεται μια αρχική ανασκόπηση της ανταπόκρισης. Συζητάμε τι έχει αλλάξει, πόσο διατηρείται η αλλαγή και αν χρειάζεται προσαρμογή του πλάνου.
Ο χρόνος που χρειάζεται για να αξιολογηθεί με μεγαλύτερη βεβαιότητα η πορεία διαφέρει ανά περίπτωση.
Μια προσωρινή αλλαγή μέσα στη συνεδρία είναι χρήσιμη πληροφορία, αλλά συνεκτιμάται με τη συνολική πορεία.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται πρώτα γυναικολογική εξέταση;
Ο επίμονος ή επαναλαμβανόμενος πυελικός πόνος μπορεί να έχει διαφορετικές αιτίες και συχνά χρειάζεται ιατρική διερεύνηση. Αν έχετε ήδη εξεταστεί, είναι χρήσιμο να έχετε μαζί σας τις σχετικές γνωματεύσεις και οδηγίες. Αν δεν έχει προηγηθεί διερεύνηση, θα συζητηθεί αν χρειάζεται να προηγηθεί ή να συμπληρωθεί η κατάλληλη ιατρική εκτίμηση.
Χρειάζεται εσωτερική εξέταση;
Η πρώτη αξιολόγηση δεν προϋποθέτει εσωτερική εξέταση. Αν από το ιστορικό και τα ευρήματα προκύψει ότι χρειάζεται ειδικότερη αξιολόγηση του πυελικού εδάφους που δεν πραγματοποιείται στο Human Kinetics, σας εξηγούμε γιατί είναι χρήσιμη και σας κατευθύνουμε στην κατάλληλη επαγγελματική ή ιατρική ειδικότητα.
Μπορεί η φυσικοθεραπεία ή ο βελονισμός να θεραπεύσει την ενδομητρίωση;
Όχι. Η ενδομητρίωση είναι γυναικολογική πάθηση και η διάγνωση και θεραπεία της καθοδηγούνται από τον γυναικολόγο. Η φυσικοθεραπεία μπορεί να υποστηρίξει συνυπάρχουσες λειτουργικές δυσκολίες. Για τον βελονισμό υπάρχουν ενδείξεις πιθανού οφέλους στον πόνο, αλλά η διαθέσιμη τεκμηρίωση έχει περιορισμούς.
Μπορώ να έρθω κατά την περιεμμηνόπαυση ή την εμμηνόπαυση;
Ναι, όταν υπάρχει συγκεκριμένο μυοσκελετικό ή λειτουργικό ζήτημα, όπως πόνος, μειωμένη δύναμη, δυσκολία στην άσκηση, ισορροπία ή συμπτώματα του πυελικού εδάφους. Η φυσικοθεραπεία δεν αντιμετωπίζει την εμμηνόπαυση ως νόσο και δεν παρουσιάζουμε τον βελονισμό ως μέθοδο «ρύθμισης ορμονών».
Μπορώ να έρθω μετά από καισαρική ή άλλη επέμβαση;
Ναι, όταν το στάδιο επούλωσης και οι ιατρικές οδηγίες το επιτρέπουν. Στην πρώτη επικοινωνία αναφέρετε το είδος και την ημερομηνία της επέμβασης και τυχόν περιορισμούς ή οδηγίες που σας έχουν δοθεί.
Τι ισχύει αν είμαι έγκυος;
Ενημερώστε μας από την πρώτη επικοινωνία. Η εγκυμοσύνη αλλάζει την επιλογή ορισμένων εξετάσεων και παρεμβάσεων. Χρησιμοποιούνται μόνο μέθοδοι κατάλληλες για την περίοδο της κύησης και λαμβάνονται υπόψη οι οδηγίες του μαιευτήρα σας.
Πόσο διαρκεί η πρώτη επίσκεψη;
Για πιο σύνθετη εικόνα ή επίμονο πυελικό πόνο προγραμματίζεται συνήθως πλήρης αξιολόγηση 60 λεπτών. Οι θεραπευτικές συνεδρίες διαρκούν συνήθως 45–50 λεπτά. Η διάρκεια και το κόστος διευκρινίζονται πριν από το ραντεβού και δεν υπάρχει ξεχωριστή χρέωση ανά θεραπευτικό μέσο.
Η πρώτη συζήτηση μπορεί να είναι απλή
Δεν χρειάζεται να γνωρίζετε εκ των προτέρων ποια θεραπεία χρειάζεστε.
Πείτε μας:
τι σας δυσκολεύει, τι έχει ήδη διερευνηθεί και τι θα θέλατε να μπορείτε να κάνετε με μεγαλύτερη άνεση.
Θα σας εξηγήσουμε πώς οργανώνεται η πρώτη επίσκεψη και ποιες εξετάσεις ή γνωματεύσεις είναι χρήσιμο να έχετε μαζί σας.
[Κλείστε ραντεβού →]
[Δείτε αναλυτικά την πρώτη επίσκεψη →]
Μελέτες και τεκμηρίωση
Ακράτεια ούρων και άσκηση πυελικού εδάφους
Η εκπαίδευση των μυών του πυελικού εδάφους αποτελεί βασική συντηρητική παρέμβαση για την ακράτεια ούρων στις γυναίκες. Η Cochrane αναφέρει ότι μπορεί να βελτιώσει ή, σε ορισμένες γυναίκες, να οδηγήσει σε υποχώρηση των συμπτωμάτων, ιδιαίτερα στην ακράτεια προσπάθειας.
Dumoulin C, Cacciari LP, Hay-Smith EJC — Cochrane Database of Systematic Reviews
Biofeedback και ακράτεια
Το biofeedback μπορεί να είναι χρήσιμο ως εργαλείο εκμάθησης σε επιλεγμένες περιπτώσεις, αλλά η νεότερη Cochrane review του 2025 δεν βρήκε σημαντικό πρόσθετο κλινικό όφελος όταν προστίθεται συστηματικά στο pelvic floor muscle training.
Αυτό υποστηρίζει τη λογική ότι το εργαλείο δεν αντικαθιστά την κατάλληλη αξιολόγηση και την άσκηση.
Βελονισμός και πόνος στην ενδομητρίωση
Συστηματικές ανασκοπήσεις έχουν καταγράψει πιθανή μείωση του πυελικού και εμμηνορρυσιακού πόνου με βελονισμό σε γυναίκες με ενδομητρίωση. Παράλληλα, επισημαίνουν περιορισμούς στην ποιότητα και στον σχεδιασμό των διαθέσιμων μελετών.
Γι’ αυτό στο Human Kinetics ο βελονισμός αντιμετωπίζεται ως πιθανή συμπληρωματική επιλογή διαχείρισης του πόνου, όχι ως θεραπεία της νόσου.
Βελονισμός και δυσμηνόρροια
Υπάρχουν αρκετές κλινικές μελέτες για τον βελονισμό στην πρωτοπαθή δυσμηνόρροια και ορισμένες αναλύσεις αναφέρουν θετικές επιδράσεις στον πόνο. Η συνολική ποιότητα της βιβλιογραφίας, όμως, παραμένει άνιση και αρκετές μελέτες έχουν σημαντικούς μεθοδολογικούς περιορισμούς.
Υπερτονικό πυελικό έδαφος
Σε ορισμένες περιπτώσεις πυελικού πόνου το πρόβλημα δεν είναι απλώς αδυναμία των μυών. Μπορεί να υπάρχει δυσκολία στη χαλάρωση και στον συντονισμό.
Γι’ αυτό η ενδυνάμωση δεν αποτελεί αυτόματα την πρώτη επιλογή για κάθε γυναίκα.
Πρώτα αξιολόγηση — μετά επιλογή της κατάλληλης άσκησης.
