Πόνος στο γόνατο: τι σημαίνει πού πονά, τι κάνετε τις πρώτες εβδομάδες και πώς βοηθά η φυσικοθεραπεία

HUMAN KINETICS

ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ & ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ

Human Kinetics Physiotherapy - Souzana Loukogiannaki
Περιεχόμενα
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα Human Kinetics · Επιστημονικός έλεγχος: Σουζάνα Λουκογιαννάκη, Φυσικοθεραπεύτρια

Συνοπτικά: Ο πόνος στο γόνατο έχει διαφορετική αιτία ανάλογα με το πού πονά και πότε: μπροστά στις σκάλες και στο κάθισμα είναι συνήθως επιγονατιδομηριαίος πόνος, στο εσωτερικό μετά τα 50 συχνά οστεοαρθρίτιδα ή εκφυλιστική ρήξη μηνίσκου, στο εξωτερικό στους δρομείς η λαγονοκνημιαία ταινία, πίσω από το γόνατο συχνά μια κύστη Baker. Στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις η άσκηση με σταδιακή φόρτιση είναι η πρώτη επιλογή των διεθνών οδηγιών, και το χειρουργείο συζητείται αφού έχει δοκιμαστεί. Ο βελονισμός και η ραδιοσυχνότητα HumanTecar χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά, για να γίνει η άσκηση πιο ανεκτή.

Κάθε σκαλί, κάθε σήκωμα από την καρέκλα, κάθε βόλτα περνά από το γόνατο, και όταν πονά, το νιώθουμε σε όλα. Το γόνατο είναι η μεγαλύτερη άρθρωση του σώματος και δέχεται στις σκάλες φορτίο τρεις με τέσσερις φορές το βάρος σας. Σε αυτό το άρθρο θα βρείτε τι σημαίνει πού και πότε πονά, γιατί «τρίζει», τι κάνετε μόνοι σας τις πρώτες εβδομάδες, τις τέσσερις πρώτες ασκήσεις με σκίτσα, τι δείχνει η έρευνα για κάθε επιλογή και πότε συζητείται το χειρουργείο.

Πού πονά το γόνατο και τι σημαίνει

  • Μπροστά, γύρω ή πίσω από την επιγονατίδα, στις σκάλες, στο κατέβασμα και μετά από πολύ κάθισμα. Η πιο συχνή εικόνα σε νέους και ενεργούς ανθρώπους: επιγονατιδομηριαίος πόνος. Δεν είναι «φθορά», είναι ζήτημα φορτίου και δύναμης στο ισχίο και στον μηρό. Στους δρομείς, δείτε το άρθρο για τον πόνο στο γόνατο μετά το τρέξιμο.
  • Ακριβώς κάτω από την επιγονατίδα, σε άλματα και τρέξιμο. Τενοντοπάθεια του επιγονατιδικού τένοντα, το «γόνατο του άλτη»· δείτε την τενοντίτιδα επιγονατιδικού τένοντα.
  • Στο εσωτερικό του γόνατος, μετά τα 50, με πρωινή δυσκαμψία λίγων λεπτών. Συνήθως οστεοαρθρίτιδα ή εκφυλιστική ρήξη του έσω μηνίσκου, που συχνά συνυπάρχουν. Δείτε την οστεοαρθρίτιδα γονάτου και τη ρήξη μηνίσκου.
  • Στο εξωτερικό, στους δρομείς και στους ποδηλάτες, μετά από συγκεκριμένα χιλιόμετρα. Σύνδρομο λαγονοκνημιαίας ταινίας.
  • Πίσω από το γόνατο, με αίσθημα σφιξίματος ή διόγκωσης. Συχνά κύστη Baker, δηλαδή υγρό που μαζεύεται λόγω ερεθισμού μέσα στην άρθρωση, ή ένταση στους οπίσθιους μηριαίους.
  • Μετά από στρίψιμο ή πτώση, με πρήξιμο μέσα σε λίγες ώρες, αίσθημα αστάθειας ή «κλείδωμα». Ρήξη συνδέσμου ή μηνίσκου· εδώ η ιατρική εκτίμηση προηγείται. Δείτε τη ρήξη πρόσθιου χιαστού.

Γιατί «τρίζει» το γόνατο; Οι τριγμοί χωρίς πόνο είναι συνηθισμένοι και αθώοι: φυσαλίδες στο αρθρικό υγρό ή τένοντες που γλιστρούν πάνω από το οστό. Ένας τριγμός που συνοδεύεται από πόνο ή πρήξιμο αξίζει αξιολόγηση, αλλά από μόνος του δεν σημαίνει φθορά.

Υγρό στο γόνατο. Το πρήξιμο είναι η απάντηση της άρθρωσης σε ερεθισμό ή τραυματισμό. Όταν εμφανίζεται μέσα σε λίγες ώρες από τραυματισμό ή συνοδεύεται από ζέστη, κοκκινίλα ή πυρετό, καλό είναι να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Το χρόνιο, ήπιο πρήξιμο στην οστεοαρθρίτιδα υποχωρεί συνήθως με τη ρύθμιση του φορτίου και την ενδυνάμωση.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η εκτίμηση ξεκινά από το ιστορικό και την κλινική εξέταση: πού πονά, τι τον προκαλεί, πόσο λυγίζει και τεντώνει το γόνατο, πόση δύναμη έχουν ο τετρακέφαλος και οι μύες του ισχίου, και ειδικά τεστ για τους μηνίσκους και τους συνδέσμους. Η ακτινογραφία δείχνει την οστεοαρθρίτιδα και τη μαγνητική τη ζητά ο γιατρός σας όταν υπάρχει υποψία ρήξης που ίσως χρειαστεί χειρουργείο. Αξίζει να γνωρίζετε ότι ρήξεις μηνίσκου και αλλαγές στον χόνδρο φαίνονται στη μαγνητική και σε πολλά γόνατα που δεν πονούν, γι’ αυτό η εικόνα ερμηνεύεται πάντα μαζί με την κλινική εξέταση.

Τι μπορείτε να κάνετε τις πρώτες εβδομάδες

  • Ρυθμίστε το φορτίο, μην το μηδενίσετε. Μειώστε προσωρινά ό,τι ερεθίζει το γόνατο (τρέξιμο σε κατηφόρα, βαθιά καθίσματα, πολλές σκάλες) και κρατήστε ό,τι αντέχει: περπάτημα σε επίπεδο, ποδήλατο, κολύμπι. Η πλήρης ακινησία αδυνατίζει τον τετρακέφαλο μέσα σε λίγες μέρες.
  • Ο κανόνας του πόνου. Ήπια ενόχληση έως 3 στα 10 κατά την άσκηση, που υποχωρεί μέσα σε λίγη ώρα και δεν αφήνει το γόνατο πιο πρησμένο την επόμενη μέρα, είναι αποδεκτή.
  • Κρύο ή ζέστη. Μετά από τραυματισμό ή έξαρση με πρήξιμο, μια κρύα κομπρέσα τυλιγμένη σε πανί για 10 έως 15 λεπτά, 2 έως 3 φορές τη μέρα τις πρώτες 48 ώρες. Στο χρόνιο, δύσκαμπτο γόνατο της οστεοαρθρίτιδας, λίγα λεπτά ζέστης πριν από τις ασκήσεις κάνουν την κίνηση πιο άνετη. Περισσότερα στο άρθρο πάγος στους τραυματισμούς: ναι ή όχι;
  • Σκάλες. Ανεβαίνετε με το καλό πόδι πρώτα και κατεβαίνετε με το πονεμένο πρώτα, κρατώντας την κουπαστή. Στο κατέβασμα πηγαίνετε αργά, με το γόνατο να «κοιτά» τα δάχτυλα του ποδιού.
  • Κάθισμα και ύπνος. Αποφύγετε το κάθισμα με λυγισμένα γόνατα για πάνω από 30 λεπτά· τεντώστε το πόδι κάτω από το τραπέζι. Στον ύπνο, ένα μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατα όταν κοιμάστε στο πλάι.
  • Βάρος. Κάθε κιλό λιγότερο αφαιρεί περίπου τέσσερα κιλά φορτίου από το γόνατο σε κάθε βήμα. Δεν χρειάζονται μεγάλες αλλαγές για να το νιώσετε.
  • Υποδήματα. Σταθερό παπούτσι με μαλακή σόλα· τα φθαρμένα αθλητικά και τα ψηλά τακούνια αλλάζουν τη φόρτιση.

Πώς βοηθά η φυσικοθεραπεία

Στο Human Kinetics η πρώτη επίσκεψη ξεκινά από το τι σας δυσκολεύει (σκάλες, κάθισμα, περπάτημα, άθληση), μετρά την κίνηση, το πρήξιμο και τη δύναμη του τετρακεφάλου και των μυών του ισχίου, και ορίζει μαζί σας έναν στόχο που ξαναελέγχεται σε κάθε βήμα.

Άσκηση με σταδιακή φόρτιση. Είναι ο κορμός για κάθε αιτία πόνου στο γόνατο. Οι διεθνείς οδηγίες για την οστεοαρθρίτιδα του γόνατος (OARSI 2019, NICE 2022) έχουν την άσκηση, την εκπαίδευση και τη ρύθμιση του βάρους ως πρώτη επιλογή· η πιο πρόσφατη ανασκόπηση του 2026 υπενθυμίζει ότι το όφελος της άσκησης στον πόνο είναι μέτριο, αλλά παραμένει η πιο ασφαλής και χρήσιμη επιλογή για τη λειτουργία και την αυτοδιαχείριση. Στον επιγονατιδομηριαίο πόνο, οι διεθνείς οδηγίες προτείνουν ως βάση την άσκηση για το ισχίο και το γόνατο μαζί. Στις εκφυλιστικές ρήξεις μηνίσκου σε ενήλικες μέσης ηλικίας, μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες έδειξαν ότι ένα πρόγραμμα επιβλεπόμενης άσκησης δίνει αποτελέσματα αντίστοιχα με την αρθροσκοπική μηνισκεκτομή· γι’ αυτό η άσκηση είναι συνήθως το πρώτο βήμα, σε συνεργασία με τον ορθοπαιδικό σας. Το πρόγραμμα χτίζεται από ισομετρικές ασκήσεις και κίνηση χωρίς φορτίο, σε ενδυνάμωση τετρακεφάλου, γλουτών και ισχίου, και τέλος σε σκάλες, καθίσματα και τις δραστηριότητες που θέλετε. Δείτε αναλυτικά τις ασκήσεις για τον πόνο στο γόνατο και τις φάσεις των ασκήσεων μετά από τραυματισμό.

Τεχνικές χειροθεραπείας. Όταν η δυσκαμψία ή ο πόνος εμποδίζουν την άσκηση, χρησιμοποιούνται τεχνικές χειροθεραπείας σε συνδυασμό με HumanTecar ή ViSS, και αμέσως μετά ξαναδοκιμάζουμε την κίνηση που πονούσε, όπως το σήκωμα από την καρέκλα ή το κατέβασμα σκαλιού. Σε τυχαιοποιημένη μελέτη με 50 ηλικιωμένους με συμπτωματική οστεοαρθρίτιδα γόνατος, η εστιασμένη δόνηση των μυών έδωσε καλύτερα αποτελέσματα στη λειτουργία σε σύγκριση με εικονική εφαρμογή· η μελέτη δεν αφορά ειδικά το ViSS.

Βελονισμός. Ο βελονισμός έχει μελετηθεί εκτενώς για τον πόνο και τη λειτουργία στην οστεοαρθρίτιδα του γόνατος. Σε πολυκεντρική τυχαιοποιημένη μελέτη με 480 άτομα με οστεοαρθρίτιδα γόνατος, ο ηλεκτροβελονισμός συνδέθηκε με μεγαλύτερη βελτίωση των συμπτωμάτων σε σχέση με εικονικό βελονισμό. Στο κέντρο ο βελονισμός (βιοϊατρικός, παραδοσιακός ή KMS) χρησιμοποιείται για να γίνει πιο ανεκτή η άσκηση, όχι στη θέση της. Περισσότερα στο άρθρο για τον βελονισμό στην οστεοαρθρίτιδα γόνατος.

Ραδιοσυχνότητα HumanTecar. Στην οστεοαρθρίτιδα του γόνατος, σε τυχαιοποιημένη μελέτη με ψευδοεφαρμογή, η ραδιοσυχνότητα (TECAR), όπως το HumanTecar, συνδέθηκε με λιγότερο πόνο στο γόνατο, και η λειτουργία βελτιώνεται κυρίως με την άσκηση που τη συνοδεύει. Στον επιγονατιδομηριαίο πόνο, η ραδιοσυχνότητα που προστέθηκε στην άσκηση συνδέθηκε σε τυχαιοποιημένες μελέτες με λιγότερο πόνο και καλύτερη λειτουργία, και σε μία από αυτές η καλύτερη λειτουργία διατηρήθηκε στους 6 μήνες. Στο κέντρο η εφαρμογή γίνεται από HumanTecar Certified Operator, πριν από την άσκηση, όταν ο πόνος την περιορίζει.

Πότε συζητείται το χειρουργείο. Στις ρήξεις συνδέσμων σε νέους αθλητές, στα κλειδωμένα γόνατα και στην προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα που δεν ανταποκρίθηκε σε οργανωμένη συντηρητική αντιμετώπιση για μήνες. Η απόφαση παίρνεται με τον ορθοπαιδικό σας, και η φυσικοθεραπεία πριν και μετά βελτιώνει το αποτέλεσμα· δείτε την αρθροπλαστική γόνατος εβδομάδα προς εβδομάδα.

Η φυσικοθεραπεία συμπληρώνει τη φαρμακευτική αγωγή και την ιατρική γνωμάτευση, και η φροντίδα προχωρά συντονισμένα με τον γιατρό σας.

Πρώτες ασκήσεις για το γόνατο

Οι τέσσερις ασκήσεις που ακολουθούν είναι οι πρώτες και πιο ήπιες, για σχεδόν κάθε αιτία πόνου στο γόνατο. Γίνονται 2 έως 3 φορές τη μέρα, 10 επαναλήψεις η καθεμία, σε άνετο εύρος. Το πλήρες πρόγραμμα, με ενδυνάμωση ισχίου και σταδιακή φόρτιση, ορίζεται μετά την αξιολόγηση.

1. Σφίξιμο τετρακεφάλου

Σφίξιμο τετρακεφάλου
Ξαπλώστε ανάσκελα με μια τυλιγμένη πετσέτα κάτω από το γόνατο, σφίξτε τον μπροστινό μηρό πιέζοντας απαλά το γόνατο προς την πετσέτα και χαλαρώστε.

Κρατήστε 5 δευτερόλεπτα. Είναι η άσκηση που «ξυπνά» τον τετρακέφαλο, τον μυ που χάνει δύναμη πρώτος όταν το γόνατο πονά.

2. Γλίστρημα φτέρνας

Γλίστρημα φτέρνας
Ξαπλώστε ανάσκελα με τα πόδια τεντωμένα και γλιστρήστε αργά τη φτέρνα προς τη λεκάνη, λυγίζοντας το γόνατο σε άνετο εύρος, χωρίς πόνο.

Διατηρεί και αυξάνει την κάμψη του γόνατος χωρίς φορτίο.

3. Κάμψη γονάτου καθιστοί

Κάμψη γονάτου καθιστός/ή
Καθίστε όρθια με τα πέλματα στο πάτωμα και γλιστρήστε αργά το πέλμα πίσω, κάτω από την καρέκλα, λυγίζοντας το γόνατο σε άνετο εύρος.

Η ίδια κίνηση στην καρέκλα, για το γραφείο ή την τηλεόραση.

4. Κινήσεις ποδοκνημικής πάνω και κάτω

Κινήσεις ποδοκνημικής πάνω–κάτω
Ξαπλώστε ανάσκελα με τα πόδια τεντωμένα και τραβήξτε τις μύτες των ποδιών προς το μέρος σας και μετά μακριά, αργά και ρυθμικά.

Βοηθούν την κυκλοφορία και το πρήξιμο, ιδίως μετά από τραυματισμό ή χειρουργείο.

Συχνές ερωτήσεις

Πονάει το γόνατο στις σκάλες: τι είναι;

Στο κατέβασμα, το γόνατο δέχεται το μεγαλύτερο φορτίο της ημέρας. Πόνος μπροστά, γύρω από την επιγονατίδα, είναι συνήθως επιγονατιδομηριαίος πόνος, που βελτιώνεται με ενδυνάμωση του ισχίου και του τετρακεφάλου. Πόνος στο εσωτερικό μετά τα 50 ταιριάζει περισσότερο σε οστεοαρθρίτιδα. Και στις δύο περιπτώσεις το κατέβασμα γίνεται πιο εύκολο όσο δυναμώνει ο μηρός.

Ρήξη μηνίσκου: χειρουργείο ή φυσικοθεραπεία;

Στις εκφυλιστικές ρήξεις μετά τα 40, η άσκηση είναι το πρώτο βήμα: στη μελέτη ESCAPE με 321 ασθενείς, η φυσικοθεραπεία ήταν ισοδύναμη με την αρθροσκόπηση στα δύο χρόνια. Στις τραυματικές ρήξεις με κλείδωμα του γόνατος ή σε νέους αθλητές, ο ορθοπαιδικός αποφασίζει νωρίτερα για το χειρουργείο.

Οστεοαρθρίτιδα γόνατος: ποιες ασκήσεις και ποιες να αποφύγω;

Ποδήλατο, περπάτημα σε επίπεδο, κολύμπι και ασκήσεις ενδυνάμωσης του μηρού και των γλουτών είναι η βάση. Αποφύγετε προσωρινά το βαθύ κάθισμα με βάρος, το τρέξιμο σε κατηφόρα και τα άλματα όσο το γόνατο είναι ερεθισμένο. Κανένα άθλημα δεν απαγορεύεται μόνιμα· αλλάζει η δόση.

Βοηθάει ο βελονισμός στα γόνατα;

Έχει μελετηθεί περισσότερο από κάθε άλλη συμπληρωματική μέθοδο στην οστεοαρθρίτιδα του γόνατος, με μεγάλες μελέτες που δείχνουν λιγότερο πόνο σε σύγκριση με εικονικό βελονισμό. Στο κέντρο προστίθεται όταν ο πόνος εμποδίζει την άσκηση, και η κίνηση ξαναελέγχεται μετά.

Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση;

Στον επιγονατιδομηριαίο πόνο και στην οστεοαρθρίτιδα, η βελτίωση διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και αξιολογείται σταδιακά κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης. Μετά από ρήξη μηνίσκου χωρίς χειρουργείο, 8 έως 12 εβδομάδες. Μετά από χειρουργείο, ανάλογα με την επέμβαση· δείτε τη φυσικοθεραπεία μετά από χειρουργείο.

Μπορεί η φυσικοθεραπεία να αποτρέψει το χειρουργείο;

Σε πολλές περιπτώσεις οστεοαρθρίτιδας και εκφυλιστικής ρήξης μηνίσκου, ένα συστηματικό πρόγραμμα άσκησης μειώνει τον πόνο και βελτιώνει τη λειτουργία τόσο, ώστε το χειρουργείο να μη χρειάζεται ή να αναβάλλεται για χρόνια. Η τελική απόφαση παίρνεται πάντα μαζί με τον ορθοπαιδικό σας.

Διαβάστε επίσης

Πηγές

  1. Bannuru RR, et al. OARSI guidelines for the non-surgical management of knee, hip, and polyarticular osteoarthritis. Osteoarthritis Cartilage 2019;27(11):1578-1589.
  2. NICE NG226. Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management. 2022.
  3. Schleimer T, et al. Exercise for osteoarthritis pain: systematic review and meta-analysis. RMD Open 2026. PMID 41702669.
  4. van de Graaf VA, et al. Effect of early surgery vs physical therapy on knee function among patients with nonobstructive meniscal tears: the ESCAPE randomized clinical trial (n=321). JAMA 2018;320(13):1328-1337.
  5. Willy RW, et al. Patellofemoral pain: clinical practice guideline. J Orthop Sports Phys Ther 2019;49(9):CPG1-CPG95. PMID 31475628.
  6. Vickers AJ, et al. Acupuncture for chronic pain: update of an individual patient data meta-analysis. J Pain 2018;19(5):455-474.
  7. Hang M, et al. Electroacupuncture for knee osteoarthritis: a multicentre randomised controlled trial (n=480). eClinicalMedicine 2026;96:103982.
  8. Kumaran B, Watson T. 448 kHz capacitive resistive monopolar radiofrequency in knee osteoarthritis: randomised controlled trial. Physiotherapy 2019;105(1):98-107.
  9. Focal muscle vibration in symptomatic knee osteoarthritis in older adults: randomised sham-controlled trial, n=50. PMID 25990196.
Τα χέρια φυσικοθεραπευτή εφαρμόζουν ήπια χειροθεραπεία στο γόνατο ασθενούς, με ανατομικό σκελετό στο φόντο

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Physical Therapy for Knee Pain – Verywell Health (στα αγγλικά)

ΣΟΥΖΑΝΑ ΛΟΥΚΟΓΙΑΝΝΑΚΗ

Σουζάνα Λουκογιαννάκη, φυσικοθεραπεύτρια

Η Σουζάνα Λουκογιαννάκη είναι φυσικοθεραπεύτρια και επιστημονική υπεύθυνη του Human Kinetics στην Πεύκη. Έχει εκπαιδευτεί στη Μηχανική Διάγνωση και Θεραπεία McKenzie, στον βιοϊατρικό και παραδοσιακό βελονισμό και στο Kiiko Matsumoto Style, με πανεπιστημιακή εκπαίδευση στην Ελλάδα και την Κίνα, και είναι HumanTecar Certified Operator από το 2021, με εκπαίδευση το 2025 στη μέθοδο Hydra Fascia. Είναι μέλος του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών και της Ελληνικής Φυσικοθεραπευτικής Εταιρείας Αλγολογίας. Γράφει ή ελέγχει επιστημονικά κάθε άρθρο του Human Kinetics, με τη λογική που ακολουθεί και στο ιατρείο: εξατομικευμένη αξιολόγηση, θεραπευτικό πλάνο και επανέλεγχος της ανταπόκρισης.

Κλείστε αξιολόγηση

Η πρώτη επίσκεψη ξεκινά με αξιολόγηση από τη Σουζάνα Λουκογιαννάκη. Κλείστε ραντεβού online ή καλέστε στο 210 614 9269 ή στο 693 711 0261. Δείτε τι περιλαμβάνει η πρώτη επίσκεψη.