Ποιες είναι οι αιτίες των γυναικολογικών διαταραχών;
Συνοπτικά: Το πυελικό έδαφος είναι η μυϊκή «αιώρα» που στηρίζει τα όργανα της πυέλου και συμμετέχει στην εγκράτεια, στην ούρηση και στην αφόδευση. Τόσο η υποτονία όσο και η υπερτονία των μυών του μπορεί να προκαλέσουν πόνο, ακράτεια ή δυσκοιλιότητα. Η φροντίδα ξεκινά με αξιολόγηση και συνεχίζεται με στοχευμένη παρέμβαση, ενεργητική άσκηση και επανέλεγχο.
Το πυελικό έδαφος είναι μία δομή που αποτελείται από το μυϊκό σύστημα που στηρίζει τα όργανα της πυέλου, το κανάλι τοκετού και τη δίοδο για την ουρήθρα και το ορθό. Οι μυς του πυελικού εδάφους περιγράφονται σαν μία αιώρα που ανυψώνει και στηρίζει τα όργανα της πυέλου. Αυτή η μυϊκή ομάδα πρέπει να είναι ικανή να συσπάται για να διατηρείται η εγκράτεια και να μπορεί να χαλαρώνει για να επιτρέπει την ούρηση, τις κινήσεις του παχέος εντέρου, τον τοκετό και τη σεξουαλική συνεύρεση. Προβλήματα του πυελικού εδάφους μπορεί να εμφανιστούν όταν αυτή η μυϊκή ομάδα είναι πολύ αδύναμη (υποτονική) ή σε σπασμό (υπερτονική).
Τί συμβαίνει όταν υπάρχει υποτονία των μυών του πυελικού εδάφους;
Όταν οι μυς του πυελικού εδάφους είναι υποτονικοί δεν είναι ικανοί να στηρίξουν τα πυελικά όργανα και είναι πιθανό να εμφανιστούν συμπτώματα όπως πόνος στην περιοχή, πρόπτωση πυελικών οργάνων, κακή αιμάτωση και λεμφική παροχέτευση από τα κάτω άκρα, ακράτεια κ.ά.
Τί συμβαίνει όταν υπάρχει υπερτονία των μυών του πυελικού εδάφους;
Όταν οι μυς του πυελικού εδάφους είναι υπερτονικοί μπορεί να προκαλέσουν συχνοουρία, ατελή ή επώδυνη ούρηση, καθώς δεν είναι δυνατό για τις μυϊκές ομάδες της πυέλου να χαλαρώσουν πλήρως και να επιτρέψουν τη δίοδο των υγρών. Είναι πιθανό επίσης να υπάρχουν συμπτώματα δυσκοιλιότητας ή πόνος κατά την κίνηση των εντέρων ή πόνος χαμηλά στη μέση, στην ευρύτερη περιοχή της πυέλου ή στα γεννητικά όργανα, όπως και πόνος κατά τη διάρκεια της σεξουαλική συνεύρεσης, εξαιτίας της έντασης αυτών των μυών. Η υπερτονία των μυών του πυελικού εδάφους μπορεί να έχει προκληθεί από κάποιο τραύμα (κατά τη διάρκεια του τοκετού ή κάποιας γυναικολογικής επέμβασης), από συμφύσεις μετά από χειρουργικές επεμβάσεις στην περιοχή ή από κάποιο ορθοπαιδικό πρόβλημα στη μέση ή στο ισχίο που δεν έχει πλήρως επιλυθεί. Περισσότερα για τη μορφή αυτή στο άρθρο Υπερτονικό πυελικό έδαφος.
Πώς μπορεί να βοηθήσει η φυσικοθεραπεία και ο βελονισμός στο πυελικό έδαφος;
Η φυσικοθεραπεία και ο βιοϊατρικός βελονισμός μπορούν να ενταχθούν, μετά από αξιολόγηση, στη φροντίδα της πυέλου και του πυελικού εδάφους (δείτε και τη σελίδα Γυναικεία υγεία και πυελικό έδαφος), για ζητήματα όπως ακράτεια, πυελικός πόνος, πρόπτωση πυελικών οργάνων και δυσκοιλιότητα.
Η φροντίδα ξεκινά με αξιολόγηση: εξετάζονται η λειτουργία των μυών του πυελικού εδάφους, η αναπνοή, η στάση, η οσφύς, η ιερολαγόνια άρθρωση, το ισχίο και το κοιλιακό τοίχωμα, καθώς όλα αυτά μπορεί να συμβάλλουν στα συμπτώματα.
Η στοχευμένη παρέμβαση εξαρτάται από την εικόνα. Στην υποτονία στόχος είναι η σταδιακή ενδυνάμωση των μυών της πυέλου. Στην υπερτονία προηγείται η χαλάρωση των μυών, πριν αντιμετωπιστεί οποιαδήποτε αδυναμία στην περιοχή. Στόχος είναι και η χαλάρωση του συνδετικού ιστού και των μυών της κοιλιάς, των εσωτερικών μηρών και της μέσης, ώστε να μειωθεί η νευροαγγειακή συμπίεση που εντείνει την υπερτονία. Αξιολογούνται επίσης άλλα μυοσκελετικά προβλήματα που μπορεί να συμβάλλουν (οσφύς, ιερολαγόνια άρθρωση κ.ά.).
Ακολουθούν επανέλεγχος (πόνος, συμπτώματα, λειτουργία), ενεργητική επανεκπαίδευση με κινησιοθεραπεία, προοδευτική φόρτιση και αυτονομία με πρόγραμμα για το σπίτι.
Άλλες επιλογές και τι δείχνει η έρευνα
Ο βιοϊατρικός βελονισμός έχει μελετηθεί για τον πόνο που σχετίζεται με ενδομητρίωση (δείτε και το άρθρο Πόνος ενδομητρίωσης). Σε πολυκεντρική τυχαιοποιημένη μελέτη με 106 γυναίκες, ο βελονισμός βελτίωσε τον πόνο της δυσμηνόρροιας και την ποιότητα ζωής έναντι ψευδούς βελονισμού στις 12 εβδομάδες· το όφελος δεν διατηρήθηκε στις 24 εβδομάδες και ο μη εμμηνορροϊκός πυελικός πόνος δεν διέφερε. Δεν πρόκειται για θεραπεία της ίδιας της πάθησης.
Ως προς τη ραδιοσυχνότητα τύπου TECAR, τυχαιοποιημένες μελέτες σε γυναίκες με χρόνιο πυελικό πόνο και υπερτονία του πυελικού εδάφους, με γενική χωρητική-ωμική ραδιοσυχνότητα, ανέφεραν μεγαλύτερη μείωση του πόνου από την εικονική εφαρμογή. Τα δεδομένα αφορούν την κατηγορία της μεθόδου και συγκεκριμένα πρωτόκολλα· δεν αποδεικνύουν αποτέλεσμα του HumanTecar και η εφαρμογή κρίνεται ξεχωριστά σε κάθε περίπτωση.
Όταν τα συμπτώματα αλλάζουν ξαφνικά ή είναι διαφορετικά από ό,τι γνωρίζετε, ο γυναικολόγος σας είναι η πρώτη επαφή· η φυσικοθεραπεία συνεχίζει από εκεί.
Ένα πρώτο βήμα
Αν τα συμπτώματα επηρεάζουν την καθημερινότητα, η πρώτη επίσκεψη είναι ένα καλό σημείο εκκίνησης: με σεβασμό στην ιδιωτικότητα καταγράφεται το ιστορικό, γίνεται αξιολόγηση και ορίζεται ένα ρεαλιστικό πλάνο με επανέλεγχο. Για ραντεβού: 210 6149269.
Πηγές
- Li PS, et al. Efficacy of acupuncture for endometriosis-associated pain: a multicenter randomized single-blind placebo-controlled trial. Fertil Steril. 2023. PMID 36716811.
- Τυχαιοποιημένες και συγκριτικές μελέτες ραδιοσυχνότητας (CRET) σε χρόνιο πυελικό πόνο με υπερτονία πυελικού εδάφους, 2026. PMID 42275942, 42183849, 42043504.
Βιβλιογραφία ελέγχθηκε: Οκτώβριος 2026 · Σουζάνα Λουκογιαννάκη
