Το SCENAR είναι μια μορφή διαδερμικής ηλεκτρικής νευροδιέγερσης που χρησιμοποιείται κυρίως με στόχο τη διαχείριση του πόνου.
Η συσκευή εφαρμόζεται πάνω στο δέρμα και παρέχει ηλεκτρικούς παλμούς. Σε αντίθεση με πιο σταθερές μορφές ηλεκτροθεραπείας, το SCENAR τροποποιεί δυναμικά το σήμα του ανάλογα με τα ηλεκτροφυσιολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής που μετρά στην επιφάνεια του δέρματος.
Αυτό το κάνει τεχνικά διαφορετικό από ένα απλό TENS, και γι’ αυτό οι ερευνητές το μελετούν ως ξεχωριστή τεχνολογία.
Στο Human Kinetics το χρησιμοποιούμε ως συμπληρωματικό εργαλείο νευροδιέγερσης, για να μειώσουμε τον πόνο όταν αυτός περιορίζει την κίνηση, και ελέγχουμε αμέσως μετά τι άλλαξε.
Τι σημαίνει SCENAR;
Το ακρωνύμιο SCENAR προέρχεται από τον όρο Self-Controlled Energo-Neuro-Adaptive Regulation.
Η συσκευή ανήκει στην ευρύτερη οικογένεια των transcutaneous electrical nerve stimulators. Το FDA έχει ταξινομήσει συσκευές SCENAR ως Class II transcutaneous nerve stimulators for pain relief. Στο 510(k) summary αναφέρεται ότι το SCENAR χρησιμοποιείται για relief and management of acute and chronic pain και ως adjunctive treatment σε post-surgical και post-traumatic pain.
Αυτό είναι regulatory clearance μιας συσκευής ηλεκτροδιέγερσης για pain relief.
Η έγκριση αφορά δηλαδή συγκεκριμένα την ανακούφιση του πόνου.
Πώς λειτουργεί η συσκευή;
Το SCENAR παράγει ηλεκτρικούς παλμούς χαμηλής και μέσης συχνότητας μέσω ηλεκτροδίου που έρχεται σε επαφή με το δέρμα.
Το ίδιο το FDA summary περιγράφει ότι το σχήμα των παλμών αλλάζει δυναμικά ανάλογα με τα μεταβαλλόμενα ηλεκτροφυσιολογικά χαρακτηριστικά του δέρματος.
Αυτό συχνά περιγράφεται εμπορικά ως «biofeedback».
Ο όρος αξίζει μια διευκρίνιση.
Στην πράξη, η συσκευή μετρά ηλεκτρικά χαρακτηριστικά στην επιφάνεια του δέρματος και προσαρμόζει το ηλεκτρικό stimulus σύμφωνα με τον σχεδιασμό της.
Είναι διαφορετικό από το TENS;
Ναι, τεχνικά υπάρχει διαφορά.
Το TENS συνήθως χρησιμοποιεί προκαθορισμένες παραμέτρους έντασης, συχνότητας και διάρκειας παλμού.
Το SCENAR χρησιμοποιεί ένα δυναμικά μεταβαλλόμενο waveform.
Παρόλα αυτά, και οι δύο τεχνολογίες ανήκουν στη γενικότερη κατηγορία της διαδερμικής ηλεκτρικής νευροδιέγερσης.
Το FDA μάλιστα κατατάσσει το SCENAR στην ίδια βασική κατηγορία συσκευών: transcutaneous electrical nerve stimulators for pain relief.
Άρα είναι σωστό να πούμε ότι το SCENAR έχει διαφορετικό τρόπο διαμόρφωσης του ερεθίσματος.
Τι ξέρουμε για τον μηχανισμό δράσης;
Η πιο ασφαλής επιστημονική περιγραφή είναι ότι το SCENAR δρα ως μορφή electrical neuromodulation.
Το ηλεκτρικό ερέθισμα μπορεί να επηρεάζει την αισθητική επεξεργασία του πόνου μέσω περιφερικών και κεντρικών νευρικών μηχανισμών, όπως συμβαίνει και με άλλες μορφές transcutaneous electrical stimulation.
Αυτή είναι και η περιγραφή που κρατάμε, γιατί στηρίζεται στις μελέτες: ηλεκτρική νευροδιαμόρφωση του πόνου.
Τι δείχνει η καλύτερη sham-controlled μελέτη;
Ένα από τα πιο σημαντικά studies δημοσιεύθηκε το 2021 στο Journal of Clinical Medicine.
Συμμετείχαν 60 ασθενείς με πόνο στη μέση ή στον αυχένα, οι οποίοι χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες:
πραγματικό SCENAR και sham SCENAR με τη συσκευή απενεργοποιημένη.
Και οι δύο ομάδες παρουσίασαν μείωση του πόνου αμέσως μετά τη συνεδρία.
Η βελτίωση ήταν παρόμοια στις δύο ομάδες και αφορούσε την ίδια ημέρα.
Είναι ένα χρήσιμο εύρημα για το πώς κρίνουμε μια παρέμβαση.
Δείχνει γιατί αξίζει να κρίνουμε την πρόοδο με επανέλεγχο της κίνησης και της λειτουργίας, πέρα από την άμεση αίσθηση μετά από μια συνεδρία.
Τι σημαίνει αυτό για το SCENAR;
Η εικόνα έχει αποχρώσεις.
Η συγκεκριμένη μελέτη εξέτασε μία μόνο συνεδρία.
Οι επαναλαμβανόμενες εφαρμογές αποτελούν ξεχωριστό ερευνητικό ερώτημα.
Παράλληλα, υπάρχουν μικρές τυχαιοποιημένες μελέτες με θετικά σήματα σε συγκεκριμένους πληθυσμούς. Σε 37 γυναίκες με ινομυαλγία, οκτώ συνεδρίες νευροπροσαρμοζόμενης ηλεκτροδιέγερσης έδωσαν μεγαλύτερη βραχυπρόθεσμη μείωση του πόνου από την εικονική εφαρμογή, περίπου 3 βαθμούς VAS (Udina-Cortés et al., Medicine, 2020, PMID 33371148). Σε 60 άτομα με υποξεία αυχενική συμπτωματολογία μετά από τροχαίο, το SCENAR είχε καλύτερα αποτελέσματα πόνου και αναπηρίας από το ενεργό TENS στις 16 εβδομάδες (Han & Han, The Nerve, 2016). Πρόκειται για μικρές μελέτες σε συγκεκριμένα πλαίσια.
Συνολικά οι μελέτες είναι ακόμη μικρές.
Γι’ αυτό η σωστή θέση είναι:
υπάρχουν ενδείξεις πιθανής αναλγητικής επίδρασης σε ορισμένα πλαίσια, και η έρευνα για τη σύγκριση με sham και άλλες ηλεκτροθεραπευτικές μεθόδους συνεχίζεται.
Πόσο σημαντικό είναι το placebo ή το θεραπευτικό πλαίσιο;
Η sham-controlled μελέτη του 2021 είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα επειδή και η πραγματική και η sham ομάδα παρουσίασαν άμεση μείωση του πόνου.
Αυτό δείχνει ότι μέρος της άμεσης εμπειρίας του ασθενούς μπορεί να επηρεάζεται από το συνολικό θεραπευτικό πλαίσιο, την επαφή, την προσδοκία και άλλους γενικότερους παράγοντες.
Ο πόνος παραμένει απολύτως πραγματικός.
Απλώς το clinical outcome διαμορφώνεται από το σύνολο της θεραπείας, μαζί με το ηλεκτρικό stimulus της συσκευής.
Έχει θέση στον χρόνιο πόνο;
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως συμπληρωματικό εργαλείο pain modulation.
Ο χρόνιος πόνος χρειάζεται ένα ευρύτερο πρόγραμμα, πέρα από την παθητική ηλεκτροθεραπεία.
Η σύγχρονη αποκατάσταση δίνει πολύ μεγαλύτερο βάρος στην κίνηση, στη σταδιακή φόρτιση, στην άσκηση, στη λειτουργική επανεκπαίδευση και στην αυτοδιαχείριση.
Άρα, αν το SCENAR μειώσει προσωρινά ένα σύμπτωμα, η επόμενη ερώτηση είναι:
βοηθά αυτή η αλλαγή τον άνθρωπο να κινηθεί ή να ασκηθεί καλύτερα;
Τι γίνεται στον οξύ πόνο;
Ως transcutaneous nerve stimulator, το SCENAR έχει regulatory indication για pain relief και adjunctive χρήση σε acute, post-surgical και post-traumatic pain.
Η εφαρμογή του αποφασίζεται για κάθε περίπτωση ξεχωριστά.
Προηγείται αξιολόγηση.
Σε ένα οξύ συμβάν, η αρχική ιατρική εκτίμηση καθορίζει την κατάλληλη αντιμετώπιση και η φυσικοθεραπεία συνεχίζει από εκεί.
Επιταχύνει την επούλωση;
Η επίδραση του SCENAR στη βιολογική επούλωση μυών, τενόντων, συνδέσμων ή άλλων ιστών μελετάται ακόμη.
Η μείωση του πόνου και η επούλωση είναι δύο διαφορετικά outcomes.
Γι’ αυτό, όταν κάποιος πονά λιγότερο μετά από μια συνεδρία, αξιολογούμε ξεχωριστά και την πορεία της επούλωσης.
Έχει θέση στις ουλές;
Η έρευνα για το SCENAR έχει εστιάσει στον πόνο.
Στο Human Kinetics οι ουλές αξιολογούνται ως ξεχωριστό κλινικό πρόβλημα και χρησιμοποιούνται οι παρεμβάσεις που έχουν συγκεκριμένο στόχο και καλύτερη σχετική τεκμηρίωση.
Τι ξέρουμε για τις ενδορφίνες;
Είναι πιθανό η ηλεκτρική νευροδιέγερση να αλληλεπιδρά με ενδογενείς μηχανισμούς ρύθμισης του πόνου.
Ο μηχανισμός είναι σύνθετος και μελετάται ακόμη για τη συγκεκριμένη συσκευή.
Ποια είναι η αίσθηση;
Η αίσθηση περιγράφεται συνήθως ως ηλεκτρικό μυρμήγκιασμα, μικρός παλμός ή τσίμπημα στο δέρμα.
Η ένταση ρυθμίζεται ώστε να είναι ανεκτή.
Η εμπειρία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, γι’ αυτό ρωτάμε συνεχώς πώς τη νιώθετε.
Πόσες συνεδρίες χρειάζονται;
Ο αριθμός των συνεδριών διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Η διάρκεια εξαρτάται από το πρόβλημα, τον στόχο και την πραγματική ανταπόκριση.
Στο Human Kinetics μια τεχνική συνεχίζεται όσο η ανταπόκριση το δικαιολογεί.
Πώς χρησιμοποιούμε το SCENAR στο Human Kinetics;
Η προσέγγισή μας ακολουθεί τη σειρά:
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ → ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ → ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ → ΦΟΡΤΙΣΗ → ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ
Το SCENAR μπορεί, όταν υπάρχει ένδειξη, να χρησιμοποιηθεί στο στάδιο της προετοιμασίας.
Για παράδειγμα, αν ο πόνος εμποδίζει μια κίνηση ή μια άσκηση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί με στόχο να βελτιωθεί προσωρινά η ανοχή.
Μετά γίνεται επανέλεγχος.
Άλλαξε ο πόνος;
Άλλαξε η κίνηση;
Μπορεί ο άνθρωπος να φορτίσει καλύτερα;
Μπορεί να εκτελέσει καλύτερα την άσκηση;
Ανάλογα με την απάντηση, η παρέμβαση συνεχίζεται ή επανεκτιμάται.
Η ανταπόκριση δείχνει τον δρόμο.
SCENAR ή TENS;
Οι άμεσες συγκρίσεις SCENAR και TENS είναι ακόμη λίγες.
Η τεχνική διαφορά υπάρχει.
Η κλινική σύγκριση των δύο συνεχίζει να μελετάται.
Στο Human Kinetics την επιλέγουμε όταν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος και μπορούμε να ελέγξουμε την ανταπόκριση.
Είναι ασφαλές;
Το SCENAR εφαρμόζεται εξωτερικά στο δέρμα, και στη randomized trial του 2021 χρησιμοποιήθηκε χωρίς σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Όπως και σε άλλες μορφές electrical stimulation, στην αξιολόγηση ελέγχουμε παράγοντες όπως εμφυτευμένες ηλεκτρικές συσκευές, μειωμένη αισθητικότητα, δερματικές βλάβες ή λοιμώξεις, ώστε η εφαρμογή να ταιριάζει με ασφάλεια σε εσάς.
Η εφαρμογή πρέπει πάντα να ακολουθεί τις αντενδείξεις και τις οδηγίες της συγκεκριμένης συσκευής.
Συχνές Ερωτήσεις
Είναι το SCENAR καλύτερο από placebo;
Στη sham-controlled μελέτη του 2021, μία συνεδρία SCENAR είχε παρόμοιο αποτέλεσμα με το sham για low-back και neck pain. Μικρές μελέτες με περισσότερες συνεδρίες δείχνουν θετικά σήματα, και η έρευνα συνεχίζεται.
Είναι το SCENAR το ίδιο με TENS;
Μοιάζουν, με κάποιες τεχνικές διαφορές.
Ανήκουν όμως στην ίδια ευρύτερη οικογένεια transcutaneous electrical nerve stimulation. Το SCENAR χρησιμοποιεί δυναμικά μεταβαλλόμενο waveform.
Μπορεί να βοηθήσει από την πρώτη συνεδρία;
Μερικοί άνθρωποι μπορεί να αναφέρουν άμεση ανακούφιση.
Στη randomized trial άμεση βελτίωση παρατηρήθηκε και στην ενεργή και στη sham ομάδα, γι’ αυτό την πρόοδο την κρίνουμε σε βάθος χρόνου.
Θεραπεύει την αιτία του πόνου;
Το SCENAR χρησιμοποιείται ως εργαλείο pain modulation, ενώ η αιτία του πόνου αντιμετωπίζεται μέσα από το συνολικό πρόγραμμα αποκατάστασης.
Επιταχύνει την επούλωση;
Η επίδρασή του στην επούλωση ιστών μελετάται ακόμη· στο Human Kinetics το χρησιμοποιούμε για την ανακούφιση του πόνου.
Χρειάζεται πάντα σε ένα πρόγραμμα φυσικοθεραπείας;
Όχι.
Είναι προαιρετικό συμπληρωματικό εργαλείο.
Η αξιολόγηση δείχνει πότε προσφέρει ουσιαστικό όφελος.
Το βασικό μήνυμα
Το SCENAR είναι μια ενδιαφέρουσα μορφή adaptive transcutaneous electrical nerve stimulation.
Έχει τεχνικές διαφορές από το συμβατικό TENS και έχει regulatory clearance ως συσκευή διαδερμικής νευροδιέγερσης για pain relief.
Η κλινική έρευνα συνεχίζεται, με μικρές μελέτες που δείχνουν θετικά σήματα σε ορισμένους πληθυσμούς.
Η σημαντικότερη sham-controlled μελέτη για μία συνεδρία σε αυχένα και μέση έδειξε παρόμοια άμεση βελτίωση με το sham.
Γι’ αυτό στο Human Kinetics το χρησιμοποιούμε με ακρίβεια: ως εργαλείο ανακούφισης του πόνου μέσα σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα κίνησης και άσκησης.
Το χρησιμοποιούμε, όταν υπάρχει λόγος, ως συμπληρωματικό εργαλείο νευροδιέγερσης με έναν συγκεκριμένο και μετρήσιμο στόχο:
να βοηθήσει τον άνθρωπο να κινηθεί, να ασκηθεί και να λειτουργήσει καλύτερα.
Δείτε επίσης την εφαρμογή του SCENAR στη φυσικοθεραπεία και δες στην πρώτη επίσκεψη πώς αξιολογούμε τον πόνο και την κίνησή σου, ώστε να αποφασίσουμε μαζί αν ταιριάζει στη δική σου περίπτωση.
