Συνοπτικά: Ο βελονισμός είναι μια συμπληρωματική παρέμβαση με θετικά ερευνητικά δεδομένα σε αρκετές μορφές χρόνιου πόνου, όπως ο αυχενικός πόνος, η ισχιαλγία και η πρόληψη της ημικρανίας. Η καταλληλότητά του κρίνεται μετά από αξιολόγηση και επανέλεγχο, μέσα σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας και άσκησης. Στη Human Kinetics, στην Πεύκη, εφαρμόζεται ο Ιαπωνικός Βελονισμός KMS, με πρώτο βήμα την πρώτη επίσκεψη.
Ο βελονισμός χρησιμοποιείται σε πολλές χώρες ως συμπληρωματική παρέμβαση για τη διαχείριση ορισμένων μορφών πόνου και άλλων συμπτωμάτων.
Η επιστημονική τεκμηρίωση διαφέρει από πάθηση σε πάθηση. Σε ορισμένες καταστάσεις υπάρχουν αρκετές τυχαιοποιημένες μελέτες και μετα-αναλύσεις, ενώ σε άλλες η έρευνα βρίσκεται σε πιο πρώιμο στάδιο.
Στο Human Kinetics ο βελονισμός εντάσσεται σε ένα συνολικό πλάνο αποκατάστασης. Η επιλογή του γίνεται μετά από αξιολόγηση και, όταν χρειάζεται, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας, άσκησης και αυτοδιαχείρισης.
Τι είναι ο βιοϊατρικός βελονισμός;
Ο βελονισμός περιλαμβάνει την τοποθέτηση πολύ λεπτών, αποστειρωμένων βελόνων μίας χρήσης σε επιλεγμένα σημεία του σώματος.
Ο όρος βιοϊατρικός βελονισμός χρησιμοποιείται για προσεγγίσεις που ερμηνεύουν την εφαρμογή μέσα από σύγχρονη ανατομία, φυσιολογία και νευροεπιστήμη.
Οι μηχανισμοί δράσης συνεχίζουν να μελετώνται.
Η έρευνα έχει εξετάσει επιδράσεις σε:
νευρικές οδούς που συμμετέχουν στην επεξεργασία του πόνου, ενδογενή συστήματα αναλγησίας και άλλους νευροφυσιολογικούς μηχανισμούς.
Το κλινικό όφελος εξετάζεται με κλινικές μελέτες, όπως αυτές που παρουσιάζονται παρακάτω.
Πώς μπορεί να επηρεάζει τον πόνο;
Η διέγερση από τη βελόνα ενεργοποιεί περιφερικά αισθητικά ερεθίσματα και μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο τα σήματα πόνου επεξεργάζονται στο νωτιαίο μυελό και στον εγκέφαλο.
Έχουν προταθεί μηχανισμοί που περιλαμβάνουν ενδογενή οπιοειδή και διαφορετικά νευροδιαβιβαστικά συστήματα.
Σε ποιες καταστάσεις υπάρχει καλύτερη τεκμηρίωση;
Μία από τις μεγαλύτερες μετα-αναλύσεις ατομικών δεδομένων περιέλαβε 20.827 ασθενείς από 39 τυχαιοποιημένες μελέτες και βρήκε ότι ο βελονισμός είχε καλύτερα αποτελέσματα από τον εικονικό βελονισμό και από ελέγχους χωρίς βελονισμό σε συγκεκριμένες μορφές χρόνιου πόνου.
Η διαφορά ήταν μεγαλύτερη έναντι της μη εφαρμογής βελονισμού και μικρότερη έναντι του εικονικού βελονισμού.
Η έρευνα δείχνει λοιπόν όφελος στα συμπτώματα σε συγκεκριμένες μορφές χρόνιου πόνου.
Οι κατευθυντήριες οδηγίες επίσης διαφέρουν ανά πάθηση.
Για παράδειγμα, το NICE NG193 προτείνει να εξετάζεται ένας περιορισμένος κύκλος βελονισμού ή ξηρής βελόνας (dry needling) για τον χρόνιο πρωτογενή πόνο, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Στη χρόνια ισχιαλγία από κήλη δίσκου, τυχαιοποιημένη μελέτη του 2024 (JAMA Internal Medicine, 216 συμμετέχοντες) κατέγραψε μεγαλύτερη μείωση του πόνου στο πόδι από τον εικονικό βελονισμό, με όφελος έως τις 52 εβδομάδες.
Είναι ασφαλής ο βελονισμός;
Όταν εφαρμόζεται από κατάλληλα εκπαιδευμένο επαγγελματία υγείας και τηρούνται κανόνες υγιεινής και ανατομικής ασφάλειας, οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι σπάνιες.
Μπορούν όμως να εμφανιστούν ήπιες αντιδράσεις όπως:
τοπικός πόνος, μικρή αιμορραγία ή μελανιά, κόπωση ή ζάλη.
Ανασκόπηση προοπτικών μελετών ασφάλειας κατέγραψε ότι οι συνηθέστερες ενοχλήσεις είναι ήπιες, όπως μια μικρή μελανιά, και ότι τα σοβαρά περιστατικά είναι πολύ σπάνια.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) έχει επίσης εκδώσει πρότυπα ειδικά για την ασφαλή πρακτική και την εκπαίδευση στον βελονισμό.
Πριν από συνεδρία χρειάζεται να αναφέρονται φάρμακα, αντιπηκτική αγωγή, διαταραχές πήξης, εγκυμοσύνη, ενεργές λοιμώξεις ή δερματικές βλάβες και άλλες σημαντικές παθήσεις.
Πονάει;
Η εμπειρία διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Οι βελόνες είναι πολύ λεπτές. Κάποιοι αντιλαμβάνονται ελάχιστα την τοποθέτηση, ενώ άλλοι νιώθουν:
ένα σύντομο τσίμπημα, βάρος, πίεση ή διαφορετική τοπική αίσθηση.
Μια συνεδρία είναι αποτελεσματική και όταν η αίσθηση μένει ήπια και άνετη.
Τι γίνεται αν φοβάμαι τις βελόνες;
Ο φόβος των βελόνων πρέπει να συζητείται πριν ξεκινήσει η εφαρμογή.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εξεταστεί ο βελονισμός με λέιζερ, μια ξεχωριστή μέθοδος με τη δική της έρευνα.
Στο Human Kinetics η καταλληλότητα του λέιζερ εξετάζεται ξεχωριστά.
Πόσες συνεδρίες χρειάζονται;
Ο αριθμός των συνεδριών είναι εξατομικευμένος.
Ο αριθμός εξαρτάται από:
τη συγκεκριμένη κατάσταση, τη διάρκεια των συμπτωμάτων, τον λειτουργικό στόχο και κυρίως την ανταπόκριση.
Στη Human Kinetics ο αριθμός των συνεδριών ορίζεται μετά την αξιολόγηση και προσαρμόζεται με τον επανέλεγχο.
Στις πρώτες συνεδρίες εξετάζεται:
τι άλλαξε, πόσο διατηρήθηκε η αλλαγή και αν βελτιώθηκε κάτι που έχει σημασία στην καθημερινότητα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι και οι κατευθυντήριες οδηγίες για τον χρόνιο πρωτογενή πόνο ορίζουν ένα όριο συνολικού χρόνου θεραπείας, ώστε το πλάνο να προσαρμόζεται στην ανταπόκριση από τις πρώτες εφαρμογές.
Πώς συνδυάζεται με τη φυσικοθεραπεία;
Στη Human Kinetics ο βελονισμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως στοχευμένη παρέμβαση μετά την αξιολόγηση, όταν στόχος είναι η διαχείριση του πόνου ή η μεγαλύτερη άνεση στην κίνηση.
Στη συνέχεια το πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει:
κινησιοθεραπεία, ενεργητική επανεκπαίδευση, σταδιακή φόρτιση και αυτοδιαχείριση.
Η λογική είναι πρακτική:
αν μια παρέμβαση βοηθά ώστε ο άνθρωπος να κινηθεί ή να ασκηθεί καλύτερα, αξιοποιείται και επανελέγχεται το αποτέλεσμα.
Αιτία ή συμπτώματα: τι μπορεί να προσφέρει ο βελονισμός;
Αυτό εξαρτάται από την κατάσταση.
Η ισχυρότερη κλινική του θέση αφορά κυρίως τη διαχείριση συμπτωμάτων, ιδιαίτερα του πόνου, σε επιλεγμένες καταστάσεις.
Η βελτίωση των συμπτωμάτων είναι συχνά σημαντική για τη λειτουργία, γιατί κάνει πιο εύκολη την κίνηση και την άσκηση.
Μπορεί να συνδυαστεί με φάρμακα;
Συνήθως ο βελονισμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί παράλληλα με φαρμακευτική αγωγή.
Συνδυάζεται με τη φαρμακευτική αγωγή, και κάθε αλλαγή στα φάρμακα γίνεται πάντα με τον γιατρό σας.
Οποιαδήποτε αλλαγή στη φαρμακευτική αγωγή αποφασίζεται με τον γιατρό που την έχει χορηγήσει.
Πότε αξίζει να συζητηθεί ο βελονισμός;
Αξίζει να συζητηθεί όταν υπάρχει κατάσταση για την οποία η βιβλιογραφία ή οι σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες υποστηρίζουν πιθανό όφελος και όταν η εφαρμογή ταιριάζει στις προτιμήσεις και στους στόχους του ανθρώπου.
Μπορεί να μπει στο πλάνο από νωρίς, όταν η αξιολόγηση δείχνει ότι ταιριάζει στη δική σας περίπτωση.
Η απόφαση πρέπει να λαμβάνει υπόψη:
τη διάγνωση, την κλινική εικόνα, τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, τις προτιμήσεις του ανθρώπου και την ανταπόκριση στην πορεία.
Τι ισχύει ειδικά για τον Ιαπωνικό Βελονισμό KMS;
Στο Human Kinetics χρησιμοποιείται η προσέγγιση Kiiko Matsumoto Style – KMS, στην οποία η ψηλάφηση και ο επανέλεγχος αποτελούν μέρος της επιλογής και αξιολόγησης της εφαρμογής.
Οι μελέτες αφορούν τον βελονισμό γενικά· το KMS είναι η προσέγγιση με την οποία εφαρμόζεται στο κέντρο.
Γι’ αυτό η ανταπόκριση αξιολογείται μέσα στη συνεδρία αλλά και στην πορεία:
πόνος, κίνηση, δραστηριότητες και διάρκεια της αλλαγής.
Είναι ο βελονισμός «επιστημονικά αναγνωρισμένος»;
Υπάρχει σημαντική επιστημονική έρευνα, και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) έχει εκδώσει διεθνή πρότυπα για την εκπαίδευση και την ασφαλή πρακτική του βελονισμού.
Η ποιότητα της τεκμηρίωσης και οι συστάσεις πρέπει να εξετάζονται ξεχωριστά για κάθε κλινική κατάσταση.
Ποια είναι η διαφορά από την ξηρή βελόνα (dry needling);
Και οι δύο τεχνικές χρησιμοποιούν λεπτές βελόνες, αλλά η κλινική λογική, η επιλογή σημείων και η εκπαίδευση μπορεί να διαφέρουν.
Η ξηρή βελόνα (dry needling) εφαρμόζεται συνήθως σε μυοσκελετικό πλαίσιο και συχνά στοχεύει μυϊκούς ή μυοπεριτονιακούς ιστούς.
Πώς εντάσσεται ο βελονισμός στη φροντίδα της Human Kinetics;
Η λογική παραμένει:
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ → ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ → ΕΠΑΝΕΛΕΓΧΟΣ → ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ → ΦΟΡΤΙΣΗ → ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ
Ο βελονισμός μπορεί να αποτελεί ένα από τα εργαλεία της στοχευμένης παρέμβασης, στον δρόμο προς την αυτονομία.
Ο στόχος είναι να φανεί αν ο άνθρωπος:
κινείται πιο άνετα, αντέχει μεγαλύτερη δραστηριότητα και επιστρέφει σταδιακά σε όσα θέλει να κάνει.
Η ανταπόκριση δείχνει τον δρόμο. δοκιμάζεται μια παρέμβαση, ελέγχεται τι άλλαξε και προσαρμόζεται το πρόγραμμα.
Ένα καλό επόμενο βήμα: η πρώτη επίσκεψη στη Human Kinetics ξεκινά με ιστορικό και αξιολόγηση, ώστε να φανεί αν ο βελονισμός ταιριάζει στη δική σας περίπτωση ή αν προηγούνται άλλες επιλογές. Για επίμονο πόνο μπορείτε να δείτε και την ενότητα Επίμονος και χρόνιος πόνος, ενώ η κινησιοθεραπεία αποτελεί βασικό μέρος της ενεργητικής επανεκπαίδευσης.
