Τί είναι και πώς λειτουργεί η νευρολογική φυσικοθεραπεία;
Ένα εγκεφαλικό, η σκλήρυνση κατά πλάκας ή η νόσος Πάρκινσον δεν αλλάζουν μόνο μια διάγνωση: αλλάζουν το πώς περπατάμε, πιάνουμε ένα ποτήρι ή ισορροπούμε στη σκάλα. Η νευρολογική φυσικοθεραπεία είναι ένας τύπος αποκατάστασης που εξετάζει και αντιμετωπίζει τα κινητικά προβλήματα που προκαλεί ένα νευρολογικό ζήτημα, με στόχο μια καθημερινότητα πιο εύκολη και πιο αυτόνομη.
Η μέχρι τώρα έρευνα δείχνει ότι το ισχυρό όργανο που ονομάζεται «εγκέφαλος» έχει μια απίστευτη ικανότητα να αλλάζει και να προσαρμόζεται, μετά από αλλαγές στο σώμα του ατόμου ή το περιβάλλον του – όπως είναι ένας τραυματισμός ή μια πάθηση. Αυτή η ικανότητα προσαρμογής αναφέρεται από την επιστημονική κοινότητα ως «πλαστικότητα» ή αλλιώς «plasticity». Η νευρολογική αποκατάσταση αξιοποιεί αυτή την ικανότητα του εγκεφάλου να προσαρμόζεται, μέσα από στοχευμένη, επαναλαμβανόμενη άσκηση και εξάσκηση σε καθημερινές κινήσεις, ώστε να ξαναβρείτε όσο γίνεται περισσότερη λειτουργία και αυτονομία. Το παν είναι να υποδείξετε στο σώμα σας νέους τρόπους κίνησης!
Πώς δουλεύουμε στη νευρολογική αποκατάσταση
Η ίδια διάγνωση επηρεάζει διαφορετικά κάθε άνθρωπο, γι’ αυτό ξεκινάμε από το λειτουργικό πρόβλημα: βάδιση, ισορροπία, χρήση του χεριού, μυϊκός τόνος, κόπωση ή ανοχή στη δραστηριότητα. Ορίζουμε μια δοκιμασία που επαναλαμβάνεται, επιλέγουμε την παρέμβαση που ταιριάζει σε αυτόν τον στόχο και ελέγχουμε ξανά το ίδιο αποτέλεσμα, πριν συνεχίσουμε με ενεργητική εξάσκηση, σταδιακή αύξηση της δυσκολίας και πρόγραμμα για το σπίτι.
Το βάρος κάθε παρέμβασης αλλάζει ανά πάθηση. Μετά από εγκεφαλικό, βάση είναι η επαναλαμβανόμενη εξάσκηση συγκεκριμένων δραστηριοτήτων, ενώ για τη σπαστικότητα του χεριού η εστιασμένη μυϊκή δόνηση έχει πλέον μετα-ανάλυση με μέτρια βεβαιότητα (PMID 42648695). Η μετα-ανάλυση αφορά την εστιασμένη δόνηση ως μέθοδο γενικά· στο Human Kinetics τη χρησιμοποιούμε με το σύστημα ViSS ως προετοιμασία πριν από την άσκηση και ελέγχουμε ξανά την ίδια κίνηση. Στη Σκλήρυνση κατά Πλάκας και στη νόσο Πάρκινσον, η εξατομικευμένη άσκηση έχει την ισχυρότερη βάση (PMID 38660348 για τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας), και ο βελονισμός έχει μελετηθεί ως συμπληρωματική φροντίδα για επιλεγμένα συμπτώματα. Όπου βοηθά, η κίνηση εξασκείται μαζί με αισθητηριακή πληροφορία, οπτικό στόχο ή προσοχή (νευρογνωστική αποκατάσταση).
Τι δείχνει η έρευνα: σε πολυκεντρική τυχαιοποιημένη μελέτη του 2025 με 120 ανθρώπους μετά από εγκεφαλικό, η νευρογνωστική θεραπευτική άσκηση σε συνδυασμό με εξάσκηση δραστηριοτήτων βελτίωσε περισσότερο, σε αρκετές μετρήσεις, τη λειτουργικότητα του χεριού και την αυτονομία από την εξάσκηση δραστηριοτήτων μόνη της, με παρόμοιο αποτέλεσμα και για τη θεραπεία καθρέφτη (PMID 40827989). Συνολικά οι μελέτες είναι ενθαρρυντικές αλλά ποικίλες, γι’ αυτό η νευρογνωστική άσκηση μπαίνει μέσα στην ενεργητική εξάσκηση δραστηριοτήτων και όχι στη θέση της.
Μπορεί η συγκεκριμένη θεραπεία να εφαρμοστεί στο σπίτι;
Στο φυσικοθεραπευτήριο Human Kinetics εφαρμόζεται ένας συνδυασμός διαφορετικών μεθόδων νευρολογικής φυσιοθεραπείας, προκειμένου να παρέχουμε σε κάθε ασθενή τη θεραπεία που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες του. Μέρος της θεραπείας χρειάζεται τον εξοπλισμό του κέντρου, ενώ ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων για το σπίτι συνεχίζει τη δουλειά ανάμεσα στις συνεδρίες. Η θεραπευτική προσέγγιση εξαρτάται από το άτομο, τα συμπτώματά του και τους στόχους του. Αυτό μας επιτρέπει να μεγιστοποιήσουμε τις δυνατότητες των ασθενών μας.
Σε ποιες περιπτώσεις ωφελεί η νευρολογική φυσικοθεραπεία;
Σήμερα υπάρχουν θεραπευτικά πρωτόκολλά για πολλές διαφορετικές νευρολογικές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων των παρακάτω:
- Τραυματική Εγκεφαλική Κάκωση
- Εγκεφαλικό
- Νόσος Πάρκινσον
- Εγκεφαλική Παράλυση
- Σκλήρυνση κατά Πλάκας
- Τραυματισμός σπονδυλικής στήλης
- Νευροπάθειες
- Μυϊκή δυστροφία
- Νόσος Κινητικού Νευρώνα
- Σύνδρομο Guillain-Barré
- Διαταραχές αιθουσαίας και ισορροπίας
- Παράλυση προσώπου
- Όγκος εγκεφάλου και σπονδυλικής στήλης
- Άλλες Νευρολογικές Διαταραχές
Τί περιμένουμε να βελτιωθεί με τη νευρολογική φυσικοθεραπεία;
Ανάλογα με την πάθηση, το στάδιο και τους στόχους σας, με τη νευρολογική φυσικοθεραπεία δουλεύουμε προς τα παρακάτω· ορίζουμε μαζί ποιος στόχος έχει σημασία για εσάς και παρακολουθούμε την πρόοδο στην πορεία:
- κινήσεις πιο ακριβείς και στοχευμένες,
- περισσότερη ευκολία στις καθημερινές δραστηριότητες,
- περισσότερη μυϊκή δύναμη και μεγαλύτερο εύρος κίνησης,
- καλύτερες αδρές ή λεπτές κινητικές δεξιότητες,
- καλύτερη στάση του σώματος και πιο σταθερή ισορροπία,
- λιγότερες μυϊκές συσπάσεις και δυσκαμψία,
- περισσότερη φυσική κατάσταση και αντοχή,
- όπου είναι εφικτό, καλύτερη αναπνευστική λειτουργία,
- πιο ασφαλείς και σίγουρες μετακινήσεις,
- λιγότερο στρες και άγχος και ανακούφιση από τον πόνο,
- περισσότερη αυτονομία στην καθημερινότητα, ειδικά για τους μεγαλύτερους σε ηλικία.
Σε περίπτωση τραυματισμού η θεραπεία θα πρέπει να ξεκινήσει το συντομότερο δυνατό για την καλύτερη δυνατή αποκατάσταση. Μετά από τραυματισμό μπορεί να επηρεαστεί η μυϊκή δύναμη και η κίνηση. Οι μύες μπορεί να γίνουν αδύναμοι ή σφιγμένοι με σπασμούς. Μπορεί επίσης να υπάρξουν αλλαγές στην αίσθηση και δυσκολίες με την ομιλία και την κατάποση.
Όταν τα συμπτώματα αλλάζουν ξαφνικά ή είναι διαφορετικά από ό,τι γνωρίζετε, ο γιατρός ή ο νευρολόγος σας είναι η πρώτη επαφή· η φυσικοθεραπεία συνεχίζει από εκεί.
Η νευρολογική φυσικοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να κινείστε με περισσότερη σιγουριά και να κερδίσετε περισσότερη ανεξαρτησία στην καθημερινότητα. Μπορείτε να δείτε τις μελέτες για τα πρωτόκολλα της νευρολογικής φυσικοθεραπείας στη σελίδα μας Αντιμετώπιση Νευρολογικών Παθήσεων. Στην πρώτη επίσκεψη κάνουμε αξιολόγηση της βάδισης, της ισορροπίας ή της χρήσης του χεριού, ορίζουμε μαζί έναν στόχο που έχει σημασία για εσάς, φτιάχνουμε το σχέδιο και ξαναμετράμε στην πορεία. Δείτε τι περιλαμβάνει η αξιολόγηση στην πρώτη επίσκεψη ή κλείστε ραντεβού στο 2106149269.
Στη νευρολογική φυσικοθεραπεία της Human Kinetics η άσκηση συνδυάζεται, όταν ταιριάζει, με νευρογνωστική αποκατάσταση: κίνηση μαζί με προσοχή, αντίδραση και λήψη απόφασης, με οπτική ανατροφοδότηση στο σύστημα αισθητικοκινητικής επανεκπαίδευσης, διαδραστικής ισορροπίας και οπτικής ανατροφοδότησης. Η εστιασμένη νευρομυϊκή δόνηση (ViSS) μπορεί να προστεθεί ως βοήθημα πριν από την άσκηση, με επανέλεγχο του ίδιου ευρήματος. Η τεκμηρίωσή της στις νευρολογικές παθήσεις είναι ακόμη αρχική. Ξεκινήστε με μια πρώτη επίσκεψη.
