Πόσες συνεδρίες θα χρειαστούν;
Η συχνότητα και η διάρκεια εξαρτώνται από τη διάγνωση, το στάδιο της πάθησης, τους στόχους και την ανταπόκρισή σας. Μετά την αξιολόγηση συζητείται ένα αρχικό πλάνο, το οποίο αναπροσαρμόζεται με τον επανέλεγχο.
Υπάρχει νόημα στην αποκατάσταση όταν έχει περάσει καιρός;
Η αξιολόγηση μπορεί να εντοπίσει δυνατότητες για εξάσκηση, προσαρμογές και υποστήριξη της καθημερινότητας ακόμη και σε χρόνια κατάσταση. Οι προσδοκίες διαμορφώνονται με βάση τη σημερινή λειτουργικότητα και την ιατρική εικόνα.
Χρειάζεται να μπορώ να σταθώ ή να περπατήσω χωρίς βοήθεια;
Οι ασκήσεις προσαρμόζονται στις δυνατότητές σας και μπορούν να ξεκινούν σε καθιστή ή ξαπλωτή θέση. Αν χρειάζεστε σημαντική βοήθεια στις μετακινήσεις, ενημερώστε μας πριν από το ραντεβού, ώστε να συζητηθούν οι ανάγκες πρόσβασης και η δυνατότητα ασφαλούς υποστήριξης στο κέντρο.
Οι ασκήσεις συνεχίζονται στο σπίτι;
Όταν είναι κατάλληλο, δίνονται επιλεγμένες ασκήσεις με σαφείς οδηγίες για τη συχνότητα, τα διαλείμματα και την απαιτούμενη βοήθεια. Το πρόγραμμα προσαρμόζεται στον χώρο, στην κόπωση και στις δυνατότητές σας.
Τι χρειάζεται να έχω στην πρώτη επίσκεψη;
Πρόσφατες ιατρικές γνωματεύσεις, εξιτήριο εφόσον υπάρχει, σχετικές εξετάσεις, κατάλογο φαρμάκων και τυχόν οδηγίες του θεράποντος ιατρού. Φορέστε άνετα ρούχα και φέρτε το βοήθημα βάδισης που χρησιμοποιείτε. Η πρώτη πλήρης αξιολόγηση διαρκεί περίπου 60 λεπτά. Περισσότερα για την πρώτη επίσκεψη.
Τι δείχνουν τα ερευνητικά δεδομένα
Στη νευρολογική αποκατάσταση η βάση του προγράμματος είναι η εξατομικευμένη κινησιοθεραπεία και η λειτουργική εξάσκηση. Συμπληρωματικές τεχνικές μπορούν να εντάσσονται όταν εξυπηρετούν έναν συγκεκριμένο στόχο, χωρίς να αντικαθιστούν τη νευρολογική παρακολούθηση ή το βασικό πρόγραμμα αποκατάστασης.
Φυσικοθεραπεία και λειτουργική αποκατάσταση μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο
Οι κατευθυντήριες οδηγίες του NICE συστήνουν φυσικοθεραπεία μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο όταν αδυναμία, αισθητικές διαταραχές ή προβλήματα ισορροπίας επηρεάζουν την κίνηση. Η αποκατάσταση οργανώνεται γύρω από λειτουργικούς στόχους και προσαρμόζεται στις δυνατότητες και στις ανάγκες του κάθε ανθρώπου.
Στο Human Kinetics η αξιολόγηση εξετάζει, ανάλογα με την περίπτωση, τη βάδιση, την ισορροπία, τη δύναμη, τον έλεγχο των άκρων και τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής. Το πρόγραμμα επανελέγχεται και προσαρμόζεται σύμφωνα με τη λειτουργική πορεία.
Πηγή: National Institute for Health and Care Excellence (NICE), Stroke rehabilitation in adults, NG236, 2023.
Φυσικοθεραπεία στη νόσο Parkinson
Για ανθρώπους με νόσο Parkinson που αντιμετωπίζουν προβλήματα ισορροπίας ή κινητικής λειτουργίας, το NICE συστήνει εξειδικευμένη φυσικοθεραπεία προσαρμοσμένη στη νόσο.
Η φυσικοθεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει άσκηση, στρατηγικές για τη βάδιση και την κινητικότητα, ενδυνάμωση, ισορροπία και άλλες δραστηριότητες που επιλέγονται σύμφωνα με τα προβλήματα και τους λειτουργικούς στόχους του ατόμου.
Στόχος δεν είναι να παρουσιαστεί η φυσικοθεραπεία ως θεραπεία της νευρολογικής νόσου, αλλά να υποστηριχθούν η κίνηση, η λειτουργικότητα και η μεγαλύτερη δυνατή ανεξαρτησία.
Πηγή: National Institute for Health and Care Excellence (NICE), Parkinson’s disease in adults, NG71.
Εστιασμένη μηχανική δόνηση μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο
Η εστιασμένη μηχανική δόνηση έχει μελετηθεί ως συμπληρωματική παρέμβαση στη νευρολογική αποκατάσταση. Σε τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη σε ανθρώπους με χρόνιες επιπτώσεις μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο, η τοπική μυϊκή δόνηση συγκρίθηκε με εικονική θεραπεία και αξιολογήθηκαν παράμετροι όπως ο μυϊκός τόνος, η δύναμη λαβής, ο πόνος και η λειτουργικότητα του άνω άκρου.
Τα αποτελέσματα είναι ενδιαφέροντα, αλλά η διαθέσιμη βιβλιογραφία παραμένει περιορισμένη και δεν αρκεί για να θεωρηθεί η εστιασμένη δόνηση καθιερωμένη αυτόνομη θεραπεία μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο.
Στο Human Kinetics το ViSS χρησιμοποιείται μόνο όταν υπάρχει συγκεκριμένος λειτουργικός στόχος και ως συμπληρωματικό μέρος της ενεργητικής αποκατάστασης.
Πηγή: Costantino C., Galuppo L., Romiti D. Short-term effect of local muscle vibration treatment versus sham therapy on upper limb in chronic post-stroke patients: a randomized controlled trial. European Journal of Physical and Rehabilitation Medicine, 2017.
Βελονισμός μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο
Ο βελονισμός έχει μελετηθεί ως συμπληρωματική παρέμβαση στην αποκατάσταση μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο. Πρόσφατες συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις τυχαιοποιημένων μελετών έχουν αναφέρει θετικά ευρήματα σε ορισμένες παραμέτρους κινητικής λειτουργίας, βάδισης, ισορροπίας και καθημερινής λειτουργικότητας όταν ο βελονισμός προστίθεται στη συμβατική αποκατάσταση.
Ωστόσο, η ποιότητα των διαθέσιμων μελετών δεν είναι ομοιόμορφη. Σε πρόσφατη ανάλυση για την κινητική δυσλειτουργία μετά από ισχαιμικό εγκεφαλικό, η βεβαιότητα των δεδομένων αξιολογήθηκε από χαμηλή έως εξαιρετικά χαμηλή και στις περισσότερες μελέτες υπήρχαν μεθοδολογικοί προβληματισμοί.
Για τον λόγο αυτό ο βελονισμός δεν παρουσιάζεται ως υποκατάστατο της νευρολογικής φυσικοθεραπείας ούτε ως μέθοδος αποκατάστασης κατεστραμμένου νευρικού ιστού. Όταν χρησιμοποιείται, εντάσσεται συμπληρωματικά σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα και η ανταπόκριση επανεκτιμάται με λειτουργικά κριτήρια.
Πηγές:
Efficacy of acupuncture on lower limb motor dysfunction following stroke: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials.
Clinical effect and contributing factors of acupuncture for limb motor dysfunction after ischemic stroke: A systematic review and exploratory network meta-analysis.
Βελονισμός, σπαστικότητα και πόνος μετά από εγκεφαλικό
Ο βελονισμός έχει επίσης μελετηθεί σε ανθρώπους με σπαστικότητα μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο. Συστηματικές ανασκοπήσεις έχουν αναφέρει πιθανές βελτιώσεις σε ορισμένους δείκτες κινητικής λειτουργίας και σπαστικότητας όταν συνδυάζεται με πρόγραμμα αποκατάστασης.
Τα αποτελέσματα χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία, καθώς οι μελέτες παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές στα πρωτόκολλα, στους πληθυσμούς και στην ποιότητα της μεθοδολογίας. Επομένως, δεν θεωρούμε ότι η παρουσία σπαστικότητας αποτελεί από μόνη της ένδειξη για βελονισμό ούτε ότι μία συμπληρωματική τεχνική αντικαθιστά τη συνολική νευρολογική αξιολόγηση.
Η απόφαση για οποιαδήποτε συμπληρωματική παρέμβαση βασίζεται στον συγκεκριμένο στόχο, στις αντενδείξεις και στην ανταπόκριση του ανθρώπου στο πρόγραμμα.
Πηγή: Συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις τυχαιοποιημένων μελετών για βελονισμό και μετα-εγκεφαλική σπαστικότητα.
Γιατί επανελέγχουμε αντί να υποθέτουμε ότι μια τεχνική λειτουργεί
Στη νευρολογική αποκατάσταση μια άμεση αλλαγή στον τόνο, στον πόνο ή στην αίσθηση της κίνησης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει επιτευχθεί ουσιαστική λειτουργική πρόοδος.
Για αυτό ο επανέλεγχος εστιάζει σε πρακτικά ερωτήματα: περπατά ο άνθρωπος με μεγαλύτερη ασφάλεια; σηκώνεται ευκολότερα; χρησιμοποιεί καλύτερα το άκρο; βελτιώνεται η ισορροπία ή η συμμετοχή του στις καθημερινές δραστηριότητες;
Οι συμπληρωματικές τεχνικές διατηρούνται στο πρόγραμμα μόνο όταν εξυπηρετούν έναν συγκεκριμένο θεραπευτικό στόχο.
Το πρώτο βήμα για το δικό σας πλάνο
Μια συζήτηση για όσα σας δυσκολεύουν και μια αξιολόγηση της σημερινής σας κίνησης αποτελούν την αφετηρία για ρεαλιστικούς, προσωπικούς στόχους.
Η Σουζάνα Λουκογιαννάκη · Η μέθοδος
